España, cara B: que hai detrás do relato oficial?

 

E se a realidade que nos contan non fose toda a historia? Que queda fóra dos discursos políticos e dos titulares dos medios? Como funcionan realmente as institucións e que lle pode pasar a quen decide denunciar a corrupción?

Estas son algunhas das cuestións que aborda Luis Gonzalo Segura no seu libro España, cara B: farsa, corrupción y fraude, que presentará no Ateneo Ferrolán o vindeiro xoves 5 de novembro, ás 19.00 horas.

A historia deste ensaio comeza cunha experiencia persoal. En 2014, cando era tenente do Exército, Gonzalo Segura decidiu denunciar casos de corrupción e abusos nas Forzas Armadas. A súa decisión tivo consecuencias moi graves: pasou 139 días privado de liberdade, realizou unha folga de fame de 22 días e acabou expulsado do Exército, unha decisión ratificada polo Tribunal Supremo.

A partir daquela experiencia, o autor amplía o foco e propón unha análise crítica do funcionamento do sistema español. O libro percorre cuestións como as estruturas de poder herdadas do franquismo, o bipartidismo, o papel dos medios de comunicación, a independencia das institucións, a política internacional ou o gasto militar.

Non estamos ante unha crítica política máis nin ante un axuste de contas persoal. España, cara B presenta unha tese sobre as conexións entre poder político, medios e institucións, e cuestiona a distancia entre o relato oficial e unha realidade que, segundo o autor, permanece menos visible.

Un libro que pon enriba da mesa preguntas incómodas e que ofrece unha boa oportunidade para falar de corrupción, liberdade de expresión, democracia e dos mecanismos que condicionan a nosa sociedade.

Desde o Ateneo Ferrolán e a Asociación Cultural Fuco Buxán, convidámosvos a participar neste encontro, coñecer de primeira man as reflexións do autor e abrir un espazo para o debate e o intercambio de ideas.

Entrada libre ata completar capacidade.

A cor do Atlántico: o mar como nunca o miraras

 

O Atlántico ten moitas cores. Non sempre é azul, nin está sempre tranquilo. Ás veces é verde, gris, case branco; outras, unha mestura de luces, sombras e movemento. E precisamente desa variedade nace «A cor do Atlántico», a exposición de pintura de Bronwen Sarah Griffith que poderemos visitar no Ateneo Ferrolán do 2 ao 30 de novembro.

A artista leva máis de 25 anos pintando o mar desta parte de Galicia. O litoral de Ferrol, Narón e Valdoviño é unha das súas grandes fontes de inspiración. A súa pintura nace da observación directa da costa, dos cambios de luz, do tempo e desas transformacións constantes que fan que o mesmo lugar nunca sexa exactamente igual.

Bronwen Sarah Griffith busca trasladar ao lenzo a emoción que produce contemplar o océano. Nas súas obras, o mar non é simplemente unha paisaxe: é movemento, forza, textura e cor. Unha mirada persoal a ese Atlántico que temos tan preto e que, ás veces, pasa desapercibido na rutina diaria.

Nos últimos anos comezou a compartir o seu traballo en diferentes espazos expositivos da comarca. Entre eles están o Casino Ferrolano e a Casa da Cultura de Sada. En abril deste ano presentou en Narón Luz, color y mar, unha colección de 48 óleos inspirados no litoral da zona.

Agora chega ao Ateneo cunha nova oportunidade para achegarnos á súa obra e descubrir cantas cores pode agochar o mar que forma parte da nosa paisaxe cotiá.

Porque mirar o mar tamén pode ser unha forma de descubrilo de novo.

Achégate ao Ateneo e déixate levar pola cor do Atlántico!

Unha chea de miradas, cores e talento: o alumnado de Sofía Piñeiro expón no Atene

Que pasa cando xuntamos máis de trinta persoas, pinceis, pintura e moitas ganas de crear? O resultado poderemos velo a partir deste venres no Ateneo Ferrolán.

O alumnado de Sofía Piñeiro trae ao Ateneo unha mostra colectiva cos traballos realizados durante o curso 2025-2026. Unha exposición na que cada persoa achega a súa propia maneira de mirar, interpretar e plasmar o mundo a través da pintura.

Hai diferentes estilos, cores, temas e formas de expresarse. Porque aprender a pintar tamén é iso: probar, equivocarse, descubrir, experimentar e, sobre todo, atopar unha voz propia.

Detrás deste grupo está Sofía Piñeiro, pintora ferrolá que compaxina a súa carreira artística coa docencia desde hai anos. Nas súas aulas, a pintura é tanto unha aprendizaxe técnica como un espazo para deixar voar a imaxinación e gozar creando.

Desde o Ateneo gústanos abrir as portas a estas iniciativas que poñen en movemento a creatividade e permiten compartir o traballo artístico que se fai na nosa cidade.

Sofía Piñeiro, unha vida arredor da pintura

Nacida en Ferrol en 1981, Sofía Piñeiro é licenciada en Belas Artes pola Universidade de Castela-A Mancha e técnica superior en Artes Aplicadas á Escultura pola Escola de Arte e Deseño Pablo Picasso da Coruña.

A súa traxectoria abrangue a pintura, o debuxo, a escultura e o muralismo. Desde 2009 compaxina a súa actividade como artista plástica coa docencia, impartindo clases e obradoiros de pintura tanto a persoas adultas como a nenos e nenas. Ao longo da súa carreira participou en numerosas exposicións individuais e colectivas, en cidades como Ferrol, A Coruña, Santiago, Madrid ou París.

A súa propia obra caracterízase por unha linguaxe figurativa, moi colorista e persoal, na que as escenas cotiás se mesturan coa fantasía, a ironía e o humor. A artista entende a pintura como unha forma de contar historias e de propoñer reflexións sobre a vida, mesmo cando aborda cuestións máis profundas ou existenciais.

A docencia ocupa unha parte fundamental do seu traballo. Como ela mesma sinalaba nunha entrevista recente, nas súas aulas conviven persoas que buscan aprender técnica e outras que atopan na pintura un espazo de desconexión e expresión persoal. Un intercambio no que tamén ela aprende das diferentes miradas e das experiencias do alumnado.

Con esta exposición, o Ateneo Ferrolán quere dar visibilidade ao traballo creativo que se desenvolve na cidade e ofrecer un espazo para que novas e diferentes voces artísticas poidan compartir as súas creacións co público.

Artistas participantes:

Candela de Francisco Martínez, Lúa Díaz García, Marcela Medina Piñeiro, Erea Marcal Cendán, Ariadna García del Río, Pepa Casal Romeu, Sabela Maroño Polo, Iria Búa Pena, María Dolores Fernández López, Pilar Fernández, Raquel Santiago Romo, Andrés Valera Ruzafa, Sema Piñeiro Allegue, María Jesús Diéguez Albitos, Antón Prieto Soñara, Iván Rey Sequeiro, Eva Suárez Goñi, Mariluz Pena Casas, Sesé Muiño Riobó, Emilia Puignau Mas, Paco Ebrero Díaz, Manuel Bermúdez Saavedra, Daniel Roibás Soto, Sofía Soñara Romo, Greta Yáñez Seijas, Lucas Otero Puente, Nacho Otero Puente, Lucas Iglesias Eiroa, Paula Estraviz Nogueira, Mateo Bejarano Rodríguez, Gael Montero Martínez, Sabela Suena Freire e Lorena López Rego.

Vémonos na inauguración!

📅 Venres, 6 de novembro
🕖 19.00 h
📍 Ateneo Ferrolán

A arte tamén está nas aulas, nos talleres e nas ganas de crear. Vén descubrila

O Ateneo Ferrolán celebra o Ano Oteriano cunha homenaxe a Ramón Otero Pedrayo

 

O Ateneo Ferrolán súmase á conmemoración do Ano Oteriano 2026 cunha xornada dedicada a unha das figuras fundamentais da cultura galega do século XX: Ramón Otero Pedrayo. O acto celebrarase o venres 6 de novembro, ás 18.30 horas, no salón de actos do Ateneo Ferrolán, e contará coa participación de representantes da Fundación Otero Pedrayo e coa proxección do documental Ramón Otero Pedrayo. Dereito á paisaxe.

A iniciativa enmárcase no cincuenta aniversario do pasamento do escritor ourensán, falecido o 10 de abril de 1976, e pretende achegar ao público ferrolán a vixencia do seu pensamento, a súa obra e, especialmente, a súa particular relación coa paisaxe e co territorio galego.

A sesión contará coa presenza de Patricia Arias Chachero, secretaria da Fundación Otero Pedrayo, e Xosé Eduardo López Pereira, presidente da mesma institución, que participarán como relatores nun encontro arredor da figura e do legado intelectual de don Ramón.

Dúas voces coñecedoras do legado oteriano

Patricia Arias Chachero é investigadora e especialista na figura e na obra de Otero Pedrayo. Licenciada en Filoloxía Galego-Portuguesa e Filoloxía Hispánica pola Universidade de Santiago de Compostela, foi bolseira da Fundación entre 1995 e 1998 e forma parte da súa estrutura de goberno desde 2015. O seu traballo investigador abrangue diferentes aspectos da vida e da produción intelectual do escritor, con publicacións sobre a súa correspondencia, a súa relación coa paisaxe e o territorio e a súa traxectoria literaria. É tamén autora de numerosos estudos sobre figuras da cultura galega.

Pola súa banda, Xosé Eduardo López Pereira preside a Fundación Otero Pedrayo desde 2021. A entidade ten como misión conservar, estudar e difundir o legado do escritor, así como custodiar a Casa Museo de Trasalba, en Amoeiro, e promover o coñecemento da súa obra e do pensamento galeguista.

fundacionoteropedrayo.org

Otero Pedrayo e o dereito á paisaxe

A xornada completarase coa proxección do documental Ramón Otero Pedrayo. Dereito á paisaxe, dirixido por María José Bravo Bosch, profesora da Universidade de Vigo e membro da Fundación Otero Pedrayo.

A peza audiovisual propón unha aproximación á figura do escritor a través das súas viaxes por Galicia e da súa relación co territorio. Eses percorridos foron fundamentais para a elaboración da súa Guía de Galicia, publicada en 1926, da que se cumpre agora o centenario.

O documental recupera a mirada dun intelectual que entendía a paisaxe moito máis alá da súa dimensión física: como expresión da historia, da cultura e da identidade dun pobo. Unha visión que continúa a ofrecer claves para reflexionar sobre a relación entre territorio, memoria e identidade galega.

Ramón Otero Pedrayo (Ourense, 1888-1976), coñecido como o Patriarca das Letras Galegas, foi unha das figuras máis sobranceiras da Xeración Nós. Escritor, xeógrafo, profesor e político galeguista, cultivou a novela, o ensaio, a poesía, o teatro e o xornalismo. A súa obra constitúe unha das achegas fundamentais á construción do pensamento cultural galego contemporáneo.

O Ateneo Ferrolán convida a todas as persoas interesadas na cultura, na historia e no patrimonio de Galicia a participar nesta homenaxe e a descubrir, ou redescubrir, a actualidade do pensamento de Otero Pedrayo.

Mulleres libertarias na Galiza (1891-1976) presentase no Ateneo Ferrolán

 

Teremos con nós o vindeiro xoves, 29 de outubro, ás 19:30 horas, a presentación do libro Mulleres libertarias na Galiza (1891-1976), de Dionísio Pereira e Eliseo Fernández, publicado pola Editorial Imperdible. O acto contará coa participación de Esperanza Piñeiro de San Miguel e Eliseo Fernández, un dos autores da obra, e será presentado por Sonia Mauriz Pereira, en representación do Ateneo Ferrolán.

Esta publicación propón unha aproximación á historia das mulleres libertarias en Galicia entre 1891 e 1976, recuperando o seu papel nos movementos sociais e obreiros, así como as experiencias de loita, organización e resistencia que durante moito tempo permaneceron nun segundo plano da historiografía.

Como sinalan os autores, resulta difícil ter unha visión completa do protagonismo das mulleres galegas na historia contemporánea. A pesar da consideración subalterna que tradicionalmente se lles atribuíu, a súa presenza no mundo do traballo e a súa participación nos conflitos sociais foron fundamentais. As mulleres traballadoras desenvolveron formas propias de mobilización e participación, con ritmos e características que non sempre coincidían cos dos homes, pero que tiveron unha importancia decisiva.

O libro tamén afonda nas consecuencias da represión sufrida polas mulleres polo seu compromiso social e político. Unha represión que, en moitos casos, quedou oculta ou insuficientemente documentada, tanto pola ausencia de referencias nos xornais e nos arquivos como polo silencio das propias vítimas e das súas familias, marcado polo estigma, a humillación e a vergoña asociados ás represalias específicas de xénero.

Será un  espazo para coñecer e reflexionar sobre unha parte fundamental da nosa memoria colectiva, contribuíndo á recuperación das voces e das experiencias das mulleres que participaron nas loitas sociais e libertarias en Galicia.

A entrada está aberta ao público interesado.

Proxección do documental José Suárez. A mirada humanista, de Xurxo Lobato

 

Teremos con nos o vindeiro 12 de novembro, ás 19.30 horas, a proxección do documental José Suárez. A mirada humanista, unha obra dirixida por Xurxo Lobato que nos achega á vida e ao traballo dun dos fotógrafos galegos con maior proxección internacional.

A través desta peza audiovisual, o público poderá descubrir a figura de José Suárez (1902-1974), un fotógrafo que fixo da cámara unha ferramenta para observar e interpretar o mundo, cunha especial atención ás persoas, á súa dignidade e ás condicións nas que desenvolven as súas vidas. A súa obra, marcada por unha profunda sensibilidade humanista, constitúe unha achega fundamental á historia da fotografía galega e á memoria visual do século XX.

Nado en Allariz, José Suárez desenvolveu unha traxectoria vital e artística que o levou a traballar en diferentes lugares do mundo. A súa mirada, atenta aos rostros, aos xestos e aos contextos sociais, transcende o valor documental das imaxes para construír un retrato humano da súa época. O seu traballo permite achegarse tanto á realidade galega como a outras culturas e sociedades que formaron parte da súa experiencia vital.

O documental está dirixido por Xurxo Lobato, fotógrafo e xornalista gráfico galego de ampla traxectoria, recoñecido polo seu labor na fotografía documental e pola súa contribución á difusión do patrimonio cultural de Galicia. Na dirección e fotografía desta produción, Lobato recupera a figura e o legado de Suárez, ofrecendo unha oportunidade para coñecer mellor a súa obra e a súa particular forma de entender a fotografía.

Despois da proxección duns 30 minutos teremos a oportunidade de ter un pequeno coloquio có mesmo Xurxo Lobato no que de seguro aprenderemos moito sobre a figura de José Suaréz.

A produción da Real Academia Galega de Belas Artes conta cos testemuños de persoas que coñeceron e estudaron a vida e o traballo do fotógrafo, entre elas Xosé Luís Suárez Canal, Manuel Sendón, Juan Manuel Bonet, Mónica Carabias e Carlos L. Bernárdez, entre outras. A música, con pezas de Camille Saint-Saëns e Gabriel Fauré, e as interpretacións musicais contribúen a completar esta aproximación audiovisual á figura do artista.

Con esta actividade apostase pola divulgación cultural e pola recuperación de figuras fundamentais da creación artística galega, achegando ao público obras e autores que permiten comprender mellor a nosa historia e o noso patrimonio.

Do produto local ao prato: novas oportunidades para a restauración

 

Acollemos o vindeiro 19 de outubro, ás 11:00 horas, unha formación organizada por Slow Food Compostela baixo o título Do produto local ao prato: novas oportunidades para a restauración.

A xornada, dirixida ao sector da restauración de Ferrolterra, ten como obxectivo achegar ferramentas e coñecementos prácticos para incorporar o produto local e de proximidade ao traballo diario dos establecementos hostaleiros, apostando por unha restauración máis sostible e comprometida co territorio.

Durante a formación abordaranse cuestións de interese para os profesionais do sector, como o uso do produto de proximidade, as certificacións, a etiquetaxe e a xestión dos residuos. Será tamén unha oportunidade para resolver dúbidas, compartir experiencias e coñecer mellor os recursos dispoñibles para avanzar cara a modelos de restauración máis responsables.

A iniciativa busca poñer en valor os produtos locais e as posibilidades que ofrecen para fortalecer a economía de proximidade, contribuír á sustentabilidade e establecer vínculos máis estreitos entre a produción local e a gastronomía.

O proxecto conta co financiamento da Deputación da Coruña e está dirixido aos establecementos de restauración dos concellos de Ares, Fene, Ferrol, Mugardos, Narón, Neda, Valdoviño, San Sadurniño, Moeche, As Somozas e Cedeira.

Data: 19 de outubro
Hora: 11:00 h
Lugar: Ateneo Ferrolán

Para obter máis información, as persoas interesadas poden contactar con Slow Food Compostela no teléfono 630 484 944 ou a través do correo electrónico ferrolterra@slowfoodcompostela.es.

Como sempre encantados de colaborar con iniciativas que favorecen a formación, a sustentabilidade e a dinamización do tecido social e económico de Ferrolterra.

Ciclo de cine de terror: chega The Wolf House ao Ateneo Ferrolán

 O Ateneo Ferrolán, en colaboración coa asociación cultural Fiada, continúa o seu Ciclo de Cine de Terror cunha nova proposta para o venres 9 de outubro as 19h.

Nesta ocasión proxectarase The Wolf House (La casa lobo), a singular película chilena de animación dirixida por Cristóbal León e Joaquín Cociña, estreada en 2018. A sesión terá lugar no Salón de Actos do Ateneo Ferrolán.

Un conto de fadas convertido en pesadelo

The Wolf House é unha película difícil de encaixar nun único xénero: combina terror, fantasía escura, surrealismo, drama psicolóxico e animación stop-motion. A súa duración é de aproximadamente 75 minutos.

A protagonista é María, unha moza que foxe dunha colonia de fanáticos relixiosos alemáns no sur de Chile e atopa refuxio nunha casa illada. Alí viven dous porcos que, pouco a pouco, se transforman en seres humanos, mentres a propia casa parece reaccionar ás emocións e medos de María.

O que semella inicialmente un refuxio vai converténdose nun mundo inquietante e pesadillesco, nunha historia na que realidade, fantasía e terror se mesturan continuamente.

A película está inspirada no caso real de Colonia Dignidad, a comunidade fundada en Chile polo alemán Paul Schäfer, e utiliza a estrutura dun conto de fadas para abordar cuestións relacionadas co control, o illamento e o adoutrinamento.

Unha proposta cinematográfica moi particular

Un dos elementos máis singulares de The Wolf House é a súa animación. León e Cociña construíron a película como un proxecto artístico en proceso, que foi tomando forma en diferentes espazos culturais, museos e galerías. A técnica stop-motion, os materiais que cambian constantemente ante a cámara e a transformación dos propios escenarios contribúen a crear unha atmosfera incómoda e hipnótica.

A película tivo a súa estrea mundial na Berlinale de 2018 e posteriormente participou en festivais como Annecy e San Sebastián, onde recibiu diferentes recoñecementos.

Fiada: crear comunidade arredor da cultura

Este ciclo nace da colaboración coa Fiada, unha iniciativa cultural ferrolá que traballa para conectar artistas, creadoras e creadores e facilitar espazos de encontro e participación.

Fiada xurdiu da necesidade detectada por un grupo de mozos e mozas creadoras de conectar o talento artístico que existe en Ferrol, favorecer a colaboración e xerar novas oportunidades para desenvolver proxectos culturais. A súa actividade abrangue diferentes disciplinas e busca precisamente crear comunidade arredor da creación.

A colaboración co Ateneo permite así achegar ao público propostas cinematográficas menos convencionais e, ao mesmo tempo, abrir un espazo para o encontro entre diferentes xeracións e sensibilidades culturais.

🎬 Ciclo de Cine de Terror
🐺 The Wolf House (La casa lobo)
📅 Venres 9 de outubro
🕖 19:00 h
📍 Salón de Actos do Ateneo Ferrolán
🎟️ Entrada libre

Unha casa, unha fuxida, dous porcos e un lobo. E un conto de fadas que está moi lonxe de ser un conto para nenos.

Agardámosvos no Ateneo para continuar mergullándonos no lado máis escuro do cinema.

Comeza o novo curso do Club de Lectura do Ateneo

Mañán 5 de outubro,  ás 17:00 horas, retomamos as reunións do Club de Lectura do Ateneo Ferrolán con Anxeles Seoane para dar comezo ao novo curso 2026-2027. E facémolo cunha proposta de novela negra que nos leva directamente á Galicia máis escura e misteriosa.

Nesta primeira sesión comentaremos Asesinato en el Molino del Cura, de Arantza Portabales, publicada en 2026 e segunda entrega da serie Los crímenes de Loeiro.

A novela sitúanos en Loeiro, unha vila costeira marcada por unha matanza acontecida en 1984. Corenta anos despois, Alba Mariño regresa para enfrontarse a un pasado do que apenas conserva recordos. Un antigo crime, silencios que permanecen intactos e unha investigación na que participan a detective Iria Santaclara e César Araújo van desenterrando unha historia na que nada é exactamente o que parece.

Arantza Portabales, nada en San Sebastián en 1973 e vinculada desde nena a Galicia, é unha das voces destacadas da novela negra galega. Licenciada en Dereito pola Universidade de Santiago de Compostela, comezou a súa carreira literaria coa microficción e posteriormente publicou novelas como Sobrevivindo, Deixe a súa mensaxe despois do sinal, Beleza vermella ou A vida secreta de Úrsula Bas. En 2024 recibiu o recoñecemento da Xunta de Galicia como autora máis lida nos clubs de lectura.

Con Asesinato en el Molino del Cura, Portabales regresa a ese universo de Loeiro, inspirado na Galicia da súa infancia, para construír unha historia na que a memoria, a presión social, os silencios dunha comunidade e os segredos familiares teñen tanto peso como a propia investigación criminal.

Será, ademais, unha sesión especial porque daremos a benvida ás novas socias que se incorporan ao Club de Lectura. Agardamos compartir con elas esta nova tempada de lecturas, conversacións e, por suposto, moitas recomendacións.

A educación no universo das multipantallas: presentación do novo número da Revista Galega da Educación no Ateneo Ferrolán

O Ateneo Ferrolán acollerá o vindeiro venres, 30 de outubro, ás 19.30 horas, a presentación do número 95 da Revista Galega da Educación, publicado por Nova Escola Galega, que leva por título A educación no universo das multipantallas.

No acto participarán Manuel González, experto en cine e educación, e Miguel V. Freire, coordinador do monográfico. A presentación estará moderada por Pilar Sampedro, integrante do Consello de Redacción da revista.

A sesión servirá para dar a coñecer un monográfico que aborda un dos grandes retos actuais do ámbito educativo: a relación entre a escola e o universo audiovisual e dixital no que medran as novas xeracións. 

A presenza das pantallas na vida cotiá non deixou de medrar nas últimas décadas. Cine, televisión, Internet, redes sociais e, máis recentemente, a intelixencia artificial forman parte dun ecosistema comunicativo que ten unha influencia directa na maneira de informarnos, relacionarnos, aprender e crear. Ante esta realidade, o monográfico formula unha cuestión de fondo: pode a escola permanecer allea a un fenómeno que ten unha influencia tan importante na formación das novas xeracións?

A Revista Galega da Educación aposta por unha resposta baseada na educación e na alfabetización audiovisual e mediática. O obxectivo non é pechar as portas das aulas ás novas tecnoloxías, senón aprender a comprender, analizar criticamente e crear contidos audiovisuais.

O monográfico recupera tamén a experiencia de varias décadas de traballo neste ámbito en Galicia. Abre a publicación un diálogo entre Manuel González e Miguel Vázquez Freire, pioneiros no traballo educativo coas imaxes, que realizan un percorrido polos logros e as dificultades deste movemento ao longo de máis de corenta anos. Tamén se lembra o papel do Congreso Internacional de Pedagoxía da Imaxe Pé de Imaxe, celebrado nos anos noventa e no que Nova Escola Galega participou activamente.

Os diferentes artigos do monográfico achegan experiencias e reflexións adaptadas ao novo contexto dixital. Ana Moreiras, coordinadora do Festival Olloboi, aborda a transformación producida polo paso do celuloide ao actual universo das pantallas e as redes sociais; Uxía Rodríguez Negreira presenta unha experiencia educativa baseada na realización dunha curtametraxe con todo o alumnado dun centro; e Alexandra Pacheco analiza o papel da educación para desenvolver unha mirada crítica fronte á desinformación nas redes sociais.

A publicación tamén presta atención a un dos grandes desafíos do presente: a intelixencia artificial xenerativa. Rubén Ballesteros analiza as posibilidades da IA como ferramenta de creación visual nas aulas, mentres Aquilina Fueyo Gutiérrez, Cristina Valdés e Santiago Fano reflexionan sobre a educación mediática nun contexto marcado polos algoritmos e a intelixencia artificial.

Finalmente, Sergio Clavero propón un modelo didáctico para incorporar a alfabetización audiovisual e mediática dixital ás aulas, a partir da experiencia do proxecto Aturuxo Film, adoptado posteriormente polo proxecto Retina do Ministerio de Educación.

A presentación no Ateneo Ferrolán será, polo tanto, unha oportunidade para coñecer de primeira man os contidos deste número da Revista Galega da Educación e abrir un debate sobre o papel que deben desempeñar o cine, as imaxes, as redes sociais e as novas ferramentas dixitais nos procesos educativos.

📅 Venres, 30 de outubro
🕢 19.30 horas

Interveñen: Manuel González e Miguel V. Freire
Modera: Pilar Sampedro

«DEEP FAKE», cine independente galego no Ateneo Ferrolán

 O próximo 23 de outubro, o Ateneo Ferrolán acollerá a proxección de DEEP FAKE, unha película de cine independente dirixida por Manuel G. Bonome, rodada integramente en Galicia e con parte do seu elenco procedente de Ferrol.

Con 89 minutos de duración, a película aborda as relacións afectivas na era dixital e a distancia entre a identidade que mostramos e a realidade que agochamos.

Unha relación nacida en internet

A historia comeza cando Léster, un médico que traballa atendendo consultas telefónicas nunha aseguradora, coñece a Rosalía a través dunha aplicación de internet. Frustrado coa súa vida, Léster crea unha identidade que responde ás súas propias expectativas e coa que consegue seducir mulleres na rede.

Rosalía, pola súa banda, tivo que abandonar a súa carreira como pianista tras un accidente no pulso e agora prepara unhas oposicións mentres coida da súa nai enferma.

Entre ambos xorde unha forte atracción que os leva a dar o paso de coñecerse persoalmente. Pero, a medida que a relación avanza, comezan a aparecer sinais de que as cousas non son exactamente como as imaxinaran.

DEEP FAKE reflexiona así sobre o desexo humano de sentirse querido e sobre como ese desexo pode levarnos ao autoengano: ás veces percibimos as sinais que nos advirten de que algo non encaixa, pero escollemos crer aquilo que queremos que sexa verdade.

Un proxecto feito en Galicia

A película conta cun equipo e elenco vinculados ao audiovisual galego. O reparto está encabezado por José Ramón Mosquera Ferreiro e Isabel Lains, acompañados por Finy Sesmonde, Carlos Gon, Maribel Novoa, Alexis Sequeiro, José A. Martínez Feal e José Miguel Martín Sarachaga.

O rodaxe desenvolveuse en diferentes localizacións de Galicia, entre elas a comarca de Ferrol, Sada, Santiago e Porto do Son, e parte do elenco é de Ferrol.

O guión está asinado por Belia Vellón, Manuel G. Bonome e Paco Torregrosa, mentres que a dirección de fotografía corre a cargo de Lestonnac Ibáñez e a música é obra de Eduardo Varela.

A película foi presentada aos Premios Mestre Mateo 2026. Ademais, os seus guionistas contan con experiencia e recoñecementos no ámbito do guión cinematográfico.

🎥 Proxección no Ateneo Ferrolán

DEEP FAKE chega ao Ateneo Ferrolán como unha proposta de cine independente feita desde Galicia e que ten, ademais, unha especial conexión coa nosa comarca.

📅 23 de outubro

🎞️ DEEP FAKE
Dirección: Manuel G. Bonome
Duración: 89 minutos

▶️ Tráiler: Ver o tráiler de DEEP FAK

«El lado primitivo de la escena»: obradoiro de interpretación e dirección con Sergio Boris

O Ateneo Ferrolán acollerá os días 16, 17 e 18 de outubro o obradoiro intensivo «El lado primitivo de la escena. Actuar y dirigir como gesto creador», impartido polo director, dramaturgo e actor arxentino Sergio Boris, coa asistencia de Carolina André.

A proposta parte dunha idea central: crear desde o propio acto de actuar e dirixir, explorando a escena a través da improvisación e sen partir dun texto escrito previamente. Como sinala o propio obradoiro, o acto creador non se produciría antes, no escritorio, senón no momento mesmo en que os corpos se encontran no espazo e no tempo do ensaio.

A través de exercicios e dinámicas de improvisación, as persoas participantes achegaranse ao que o obradoiro denomina «o lado primitivo da escena»: unha forma inestable de estar cos demais, de habitar o espazo entre os corpos e de vivir a intensidade do momento. Unha teatralidade que, segundo a proposta, aparece antes que os personaxes, a trama ou a propia obra.

«En el fondo de todo no estoy yo, sino que estamos nosotros». 

— Rodolfo Kusch

Un obradoiro para explorar outras formas de creación escénica

A actividade está dirixida a actores, actrices, directores/as e dramaturgos/as que actúen, así como alumnado avanzado.

Sergio Boris conta cunha ampla traxectoria como director, dramaturgo, actor e docente. Entre os seus traballos figuran Euforia y Desazón, Artaud, Viejo, solo y puto, El Syndrome ou La Bohemia, obra coa que obtivo diversos recoñecementos á dirección e á dramaturxia. Os seus espectáculos e propostas formativas pasaron por festivais e espazos de diferentes países de Europa e América.

Como docente, Boris impartiu talleres e seminarios intensivos en espazos como a Sala Beckett de Barcelona, o Centro Dramático Nacional e o Teatro de la Abadía de Madrid, o CDN La Commune d’Aubervilliers de París ou o Teatro Rivoli de Portugal, entre outros.

📅 Datas e horarios

Venres 16 de outubro: de 17:00 a 21:00 h
Sábado 17 de outubro: de 11:00 a 14:00 h e de 16:00 a 19:30 h
Domingo 18 de outubro: de 11:00 a 14:00 h

💶 Prezo: 100 €

85 € para persoas socias do Ateneo Ferrolán

📩 Inscricións e información: carolina.andreok@gmail.com

Unha oportunidade para achegarse a unha forma de entender o teatro na que o corpo, o espazo, a relación cos demais e o propio acto de crear se converten en materia escénica.

«Cando a cor desaparece, a verdade se revela»: exposición fotográfica de Xosé Debasa

O Ateneo Ferrolán acolle a partir do próximo 24 de setembro unha nova exposición fotográfica de Xosé Debasa, unha proposta en branco e negro que nos invita a mirar o mundo desde outra perspectiva.

Baixo o título «Exposición fotografía en branco y negro», o autor presenta unha selección de imaxes na que a ausencia de cor deixa o protagonismo á luz, ás sombras, ás formas, ás texturas e aos contrastes.

A fotografía de Xosé Debasa está especialmente vinculada á observación do territorio. Nas súas galerías fotográficas podemos atopar paisaxes da costa e da contorna de Ferrolterra, rías, praias, bosques, ríos e espazos naturais, así como numerosas imaxes de fauna. Lugares como Doniños, Lobadiz, Xubia ou a ría de Ferrol forman parte do seu universo fotográfico. 

É xa, por outra banda , vello coñecido do Ateneo onde anteriormente expuxo as suas esculturas en madeira e metal, un verdadeiro artista polifacético, un contador de historias do cotiá.

O seu traballo amosa tamén un interese especial polos momentos nos que a paisaxe se transforma coa luz: solpores, néboas, reflexos e cambios de atmosfera que adquiren unha dimensión diferente cando se trasladan ao branco e negro. Na súa obra podemos atopar, por exemplo, fotografías como Anochece en Ferrolterra, Ocaso en Punta Coitelada, Se pone el sol en Lobadiz ou Ocaso Puerto de Ferrol. 

É precisamente esa mirada a través da luz e do contraste a que cobra especial sentido nunha exposición como esta. Porque, como nos propón o propio autor no cartel da mostra:

«Cando a cor desaparece, a verdade se revela».

Unha invitación a deter a mirada e descubrir aquilo que ás veces a cor pode ocultar: a xeometría dunha forma, a forza dunha sombra, a textura dunha parede, a atmosfera dun lugar ou a emoción dun instante.

Unha oportunidade para achegarnos ao traballo dun fotógrafo cunha mirada moi ligada ao territorio e descubrir como Ferrolterra e as súas paisaxes poden adquirir unha nova dimensión cando a cor deixa paso ao branco e negro.

Podes coñecer parte do traballo fotográfico do autor nas súas galerías en liña, incluíndo o seu perfil en Flickr. Galería de Xosé DeIasa en Flickr ou seguilo en instagram en @xosedcviajandoconzeus ou @xosedcfeitoaman