Na vindeira cita do Ateneo Ferrolán, que se celebrará o 7 de novembro ás 19 h, contaremos cunha mesa de excepción con tres voces comprometidas coa cultura e a literatura galegas: a relatora da ponencia, Patricia Arias Chachero; a profesora ferrolá de literatura, directiva do Ateneo e coordinadora do Clube de Lectura da entidade, Ánxeles Seoane; e a tamén ferrolá e activa colaboradora cultural e feminista, Sonia Mauriz Pereira.
Patricia Arias Chachero é a persoa que conducirá a ponencia titulada “Dous irmáns: Ramón Otero Pedrayo e Alfonso Daniel Rodríguez Castelao”.
Ánxeles Seoane é profesora de literatura na cidade de Ferrol, con longa traxectoria no ensino e no eido cultural. Unha alumna refírela como “referente para min á hora de transmitir cultura viva”.
Sonia Mauriz Pereira, tamén vencellada ao Ateneo, e á vida cultural ferrolá, forma parte da institución como directiva e traballadora e participa nas dinámicas culturais da cidade, tamén colabora como columnista en El Común , diario dixital comunista na sección de feminismo.
Ofrecerase un achegamento de fondo ao tema da relación entre Otero Pedrayo e Castelao, e ao contexto cultural galego ao redor deles, no marco do Ano Castelao. Será unha oportunidade enriquecedora de diálogo cunha experta en dúas figuras senlleiras da cultura galega.
Sobre a relatora
Patricia Arias Chachero é profesora e filóloga galega, especialista no traballo de Otero Pedrayo. Estudou Filoloxía Galega na Universidade de Santiago de Compostela, entre 1990 e 1995.
Foi bolseira da Fundación Otero Pedrayo entre 1995 e 1998, e exerceu como secretaria da mesma entre 2015 e maio de 2017.
Na súa produción bibliográfica e de artigos aparecen varios traballos centrados na obra e correspondencia de Otero Pedrayo.
Ademais, en redes sociais e plataformas de recensións aparece como autora colaboradora e analista en cultura galega. Por exemplo, en Muck Rack aparece listada como “Verificado – Nós Diario” coa autoría de artigos recentes.
Neste sentido, a elección da relatora resulta perfectamente axustada para abordar a temática da ponencia: o vínculo entre dúas figuras centrais da cultura galega.
O tema da ponencia: “Dous irmáns: Otero Pedrayo e Castelao”
O título suxire unha lectura na que Otero Pedrayo e Castelao non aparecen só como dous autores ou intelectuais, senón como dúas voces que dialogaron, intersectaron e mesmo se viron mutuamente como “irmáns” — no sentido cultural, literario e nacional.
Otero Pedrayo
Ramón Otero Pedrayo (Ourense 1888-1976) foi xeógrafo, historiador, escritor en galego, figura clave do galeguismo, membro da Xeración Nós.
Na súa traxectoria combinou a actividade literaria (novela, ensaio), a pedagóxica e a política: foi deputado e participou no movemento galeguista.
Castelao
Alfonso Daniel Rodríguez Castelao (Rianxo 1886-1950) é unha das grandes voces da cultura e da política galega: escritor, dibuxante, caricaturista, político galeguista. A súa obra literaria e gráfica deixaron un profundo legado no nacionaismo galego.
2.3. A relación entre ambos
-
Ambos formaron parte da xeración Nós, colectivo que renovou a cultura galega nas primeiras décadas do século XX.
-
Existe correspondencia documentada de Castelao dirixida a Otero Pedrayo: sete cartas de 1930, 1934 e 1935.
-
Unha carta de xaneiro de 1935 enviou Castelao a Otero no exilio en Badaxoz: “Meu querido irmán: … Que a túa felicidade non teña remate…”
-
Os actos de colaboración ou de simultaneidade de traxectorias destacan. Por exemplo, no artigo “75 anos dun reencontro, Castelao e Otero” interprétase o seu encontro en Bos Aires en 1947 como símbolo dun afecto e dunha continuidade da cultura galega na diáspora.
-
A súa relación non foi só institucional ou formal, senón que se expresa en afecto, en memoria común, en preocupación polo galeguismo, en correspondencia intelixente e emotiva.
Por iso o título “Dous irmáns” é totalmente acaido, non son literalmente irmáns de sangue, pero si “irmáns” de pátria, de lingua, de compromiso cultural e , d efeito asi se chamaban os compoñentes das Irmandades da Fala entre si..."Irmáns"
Esta xornada organizada polo Ateneo Ferrolán ven a pechar un dos anos máis senlleiros para Galiza , o Ano de Castelao.
-
O “Ano Castelao” serve para re-valorar a figura de Castelao, e a ocasión de reflexionar sobre o seu legado, as súas relacións e o contexto cultural en que se enmarcou.
-
A través da relación Castelao–Otero Pedrayo podemos ver tanto o individual como o colectivo: un autor-artista e un historiador-ensayista unidos por un proxecto común de Galicia.
-
A ponencia permitiría recuperar documentos, epistolarios, correspondencia, lecturas cruzadas, que amosan mellor o panorama da cultura galega do século XX.
