Presentación O ring de Yolanda López

 O Ateneo Ferrolán acollerá o vindeiro venres 12 de xuño ás 19:00 horas a presentación do poemario  O ring, a nova obra da escritora galega Yolanda López, publicada por Olé Libros.

O acto contará coa participación da escritora Carmen Blanco Sanjurjo, que acompañará á autora nun encontro literario no que a poesía e a palabra serán as grandes protagonistas. A presentación promete ademais un singular “combate poético”, en sintonía co espírito do libro. Segundo a editorial, a obra constrúese como un auténtico “puxilato poético” dividido en dezasete asaltos, onde a identidade, a resistencia, a soidade e a superación persoal ocupan o centro do discurso literario. 

En El ring / O ring, Yolanda López establece un diálogo entre o boxeo e a vida, entre a loita interior e a procura da propia identidade. A través dunha poesía de forte carga simbólica e expresionista, a autora propón unha viaxe polos medos, as perdas e a capacidade de resiliencia fronte ás adversidades. A obra preséntase en edición bilingüe galego-castelán e forma parte da colección Ites de poesía de Olé Libros. 

Yolanda López conta cunha ampla traxectoria no ámbito literario e investigador. Licenciada en Filoloxía Inglesa, investigadora en diversas universidades e autora de numerosos poemarios, recibiu ao longo da súa carreira diversos premios e recoñecementos literarios.

A cita será unha oportunidade para achegarse á creación poética contemporánea da man dunha autora que entende a escritura como un espazo de combate, resistencia e transformación.

Unha exposición como espazo vivo: arte, memoria e participación arredor da Ilustración

Ata o 5 de xullo, o Ateneo Ferrolán acollerá unha proposta cultural da pintora Carmen Martin , da Escola Aberta de Arte  que vai máis alá dunha exposición convencional. Baixo o título "Retratos da Ilustración:  a artista  presenta unha colección de retratos dos veciños de e veciñas de Ferrol inspirados en figuras da Ilustración, nun diálogo entre arte, historia, identidade e memoria colectiva.

A mostra ocupará distintos espazos do Ateneo, convidando ás persoas visitantes a percorrer o edificio e descubrir a exposición como unha experiencia que conecta salas, historias e perspectivas diversas. Esta distribución busca tamén poñer en valor os distintos recunchos dunha institución que aspira a ser un lugar aberto, dinámico e en constante diálogo coa cidade.

Xunto á exposición desenvolverase un programa de actividades complementarias pensado para públicos moi diversos. A inauguración contará coa proxección dun documental autoria de Jose Luis "Mino" sobre o proceso creativo da mostra, permitindo coñecer o traballo previo da artista, as sesións de pousado e a transformación das persoas participantes nas figuras retratadas.

A música tamén terá o seu espazo cunha actuación vinculada ao universo estético e emocional da exposición, mentres que o público infantil poderá participar nun obradoiro creativo no que crear os seus propios retratos inspirados na época ilustrada.

A programación completarase cun faladoiro arredor da dimensión social da Ilustración, abordando non só os grandes nomes da época, senón tamén as vidas cotiás, os conflitos, as transformacións sociais e os sectores da sociedade que adoitan quedar fóra dos relatos máis coñecidos.

Con esta proposta querese reivindicar a cultura como un espazo de encontro entre xeracións, disciplinas e sensibilidades distintas. A arte convértese así nun punto de partida para reflexionar sobre como representamos o pasado, que historias escollemos contar e que relación manteñen esas historias cos desafíos do presente.

Porque unha institución cultural non é só un lugar onde se conserva a memoria. Tamén é un espazo onde esa memoria se interpreta, se debate e se comparte colectivamente.

Un café, libros e galego: nova cita literaria no Ateneo

 O Ateneo Ferrolán celebrará o vindeiro 29 de maio a primeira edición do seu Café Literario en galego, unha proposta aberta á participación de todas as persoas interesadas na literatura e na creación literaria na nosa lingua.

O encontro terá lugar no Ambigú do Ateneo, entre as 18:30 e as 20:00 horas, nun formato distendido pensado para compartir lecturas, textos propios e recomendacións literarias arredor dun café.

A actividade non contará cunha temática nin cunha obra preestablecida. As persoas asistentes poderán achegar un texto propio ou propoñer unha lectura ou autor/a en galego para comentar co resto do grupo.

O Café Literario estará coordinado por Manuel Cendán e pretende ser un espazo de encontro para fomentar o diálogo cultural e o gusto pola literatura galega.

A Biblioteca do Ateneo Ferrolán " Anxeles Alvariño" dixitaliza e publica a colección completa do semanario mugardés Democracia

A Biblioteca do Ateneo Ferrolán vén de poñer a disposición pública, a través do repositorio dixital de Internet Archive, a colección completa do xornal Democracia, semanario independente editado en Mugardos entre o 22 de setembro de 1911 e o 30 de xullo de 1914.

Esta publicación constitúe un valioso testemuño histórico da vida social, cultural e política da comarca a comezos do século XX. As súas páxinas recollen información, opinións e crónicas da época, converténdose nun recurso fundamental tanto para a investigación histórica como para a recuperación da memoria colectiva.

Un semanario comprometido coa realidade social da comarca

O xornal Democracia xorde no contexto de expansión da prensa galega de comezos do século XX, favorecida pola eliminación da censura previa e pola Lei de Imprenta de 1883, que permitiron a aparición de numerosos xornais en vilas e concellos pequenos.

O semanario definíase como independente e comprometido coa defensa dos intereses locais e das clases máis desfavorecidas. A súa periodicidade era semanal, pasando a decenal nos seus últimos números. Publicábase principalmente en castelán, aínda que incorporaba tamén elementos en lingua galega.

O seu contido abrangue información política municipal, procesos electorais, conflitos sociais, cultura, educación e a vida cotiá da comarca. Destaca especialmente pola súa postura crítica fronte ao caciquismo e á manipulación electoral, participando activamente no debate público da época e mantendo enfrontamentos con outras publicacións locais, como Ecos del Eume.

Entre as figuras máis destacadas da publicación atópase Xesús Fernández Medina, director do semanario, cun perfil cultural e literario relevante e unha ideoloxía de carácter progresista.

Modernización, emigración e memoria colectiva

As páxinas de Democracia permiten achegarse ao contexto social da comarca de Mugardos e Ares no primeiro terzo do século XX, marcado pola emigración cara a Cuba e Arxentina, así como polos procesos de modernización tecnolóxica e social, coa introdución do ferrocarril, a electrificación ou a incorporación de maquinaria agrícola.

Os temas educativos ocupan tamén un espazo moi relevante no periódico, cunha clara preocupación pola calidade do ensino e pola necesidade de contar con profesorado cualificado.

A publicación contou cun amplo número de colaboradores, moitos deles baixo heterónimos e pseudónimos clásicos, entre os que aparecen nomes como Álvaro Agote (Ovalar), Federico García López (Ocideref ou Ricardo Figa Cee), José Gelpi Souto, José Manivesa, Felipe Pedreira, Anacreonte, Aristarco, Aristóbulo, Británico, Cubiche, Chissis, Diógenes, Enzo, Germánico, Juvenal, Montecristo, Nilo, Ondámetro, Paquito Llebret, Plutarco, Putifar, Rigoletto, Semicronista, Sertorio, Ulises, un cronista rural e Virgilio.

O xornal estruturábase en diferentes seccións: editorial, opinión, “Por el mundo”, municipal, literaria, escolar, sociedade, necrolóxicas e sucesos varios.

Unha fonte histórica de enorme valor

A pesar da súa curta duración, Democracia constitúe unha fonte histórica de enorme valor para coñecer a vida política, social e cultural de Mugardos, Ares e da comarca no primeiro terzo do século XX.

O material empregado para esta dixitalización foi cedido por Rosario Gallego Vila, a quen o Ateneo agradece especialmente a súa colaboración para facer posible a conservación e difusión deste importante patrimonio documental.

Na súa vontade de continuar traballando pola recuperación cultural e histórica da cidade e da comarca, o Ateneo Ferrolán segue desenvolvendo unha intensa tarefa de recollida, conservación e difusión de fondos hemerográficos e bibliográficos que permiten achegar á cidadanía unha parte esencial da nosa memoria social e cultural.

📚 Consulta a colección completa aquí:
Colección dixital de “Democracia” en Internet Archive

"Códigos naturais, xeometrias órganicas" á pintura de Olegario Cosano.

O Ateneo Ferrolán acolle unha nova exposición do pintor Olegario Cosano, unha mostra que convida o público a mergullarse nun universo artístico cheo de cor, simbolismo e paisaxes emocionais.

A obra de Cosano desprende unha identidade visual moi recoñecible. Árbores convertidas en formas case oníricas, composicións xeométricas, xogos ópticos e paisaxes imaxinadas conforman un estilo persoal no que a figuración e a abstracción dialogan constantemente. Nas súas pezas, a natureza transfórmase en emoción, e a cor convértese nunha linguaxe propia.

A exposición reúne diferentes traballos nos que destacan os tons intensos, as formas circulares e os ritmos cromáticos que evocan tanto mundos interiores como paisaxes soñadas. Especialmente chamativas resultan as súas árbores imposibles, construídas a partir de pequenas células de cor, que transmiten ao mesmo tempo forza, delicadeza e movemento.

Xunto a estas obras, tamén poden verse composicións de carácter máis xeométrico e simbólico, nas que Cosano explora a harmonía entre forma e espazo cunha estética próxima ao surrealismo e á arte óptica. O resultado é unha mostra variada, chea de contraste e personalidade, capaz de sorprender tanto pola técnica como pola capacidade evocadora das imaxes.

A exposición permite ademais achegarse ao proceso creativo do artista e descubrir unha pintura que non busca reproducir a realidade, senón reinterpretala desde unha mirada íntima e poética.

Unha oportunidade para gozar dunha obra vibrante e chea de imaxinación, onde a paisaxe, a xeometría e a cor se converten nunha experiencia visual aberta á interpretación de cada espectador.

Nado en Córdoba en 1958, Cosano desenvolveu unha linguaxe pictórica de carácter realista, cunha marcada atención ao detalle e ao dominio técnico, que o sitúa na tradición da pintura figurativa contemporánea. A súa obra destaca pola intensidade cromática e pola capacidade de construír escenas cargadas de atmosfera e narrativa visual, onde o espectador é convidado a deter a mirada e descubrir matices. 

Unha cita imprescindible para as persoas amantes da pintura e da creación artística.

Presentación " Diarios (1938 e 1945)" de Syra Alonso

 O vindeiro xoves 7 de maio ás 19:00 h, o Ateneo Ferrolán acollerá a presentación dunha obra imprescindible para comprender a memoria histórica en Galicia: Diarios (1938 e 1945) de Syra Alonso.

Un testemuño único da Guerra Civil

Publicados por Editorial Alvarellos, estes diarios constitúen unha das crónicas máis impactantes da represión franquista. A voz de Syra Alonso emerxe desde o exilio para relatar o terror vivido en Galicia e a loita desesperada por salvar ao seu home, o pintor Francisco Miguel, asasinado en 1936.

Esta nova edición chega actualizada e ampliada con material inédito, incluíndo textos, imaxes e documentos que enriquecen o valor histórico e humano da obra.

Unha edición ampliada e necesaria

O volume incorpora:

• Un estudo introdutorio da xornalista e ensaísta Carme Vidal

• Tradución ao galego de Anxos Sumai

• Epílogo do investigador mexicano Conrado J. Arranz

• Un conto descoñecido de Syra Alonso, Tres homiños

• 16 páxinas de fotografías e documentos inéditos

Estamos, sen dúbida, ante un documento imprescindible que amosa o horror do franquismo e a forza da resistencia persoal.

Un acto con voces expertas

Na presentación participarán:

• Inmaculada Otero, escritora e crítica

• Susana Alaniz, presidenta da A.C. Fuco Buxán

• Carmen Rodeja, da ARMH (Asociación para a Recuperación da Memoria Histórica)

Un encontro que convida á reflexión colectiva sobre memoria, identidade e xustiza histórica.

Ciclo de Animación no Ateneo Ferrolán

Novo ciclo de animación da man de A.G.S Productions, unha proposta diferente, dinámica e moi conectada coa nosa identidade cultural.

Durante varias sesións entre abril e maio, poderedes gozar dunha serie de curtas de poucos minutos, proxectadas de maneira continua. Isto permite unha experiencia flexible: podes entrar e saír cando queiras, sen perder o fío nin a esencia do que se está a contar.

📅 Datas e horario

• Abril: 20 e 27

• Maio: 4, 11, 18 e 25

• Hora: de 19:00 a 20:30 h

Que imos ver?

As pezas que compoñen este ciclo están cheas de humor, retranca e emoción, cun estilo visual atractivo e accesible para todos os públicos. As historias lévannos a un universo onde conviven:

• Personaxes da tradición galega como o Apalpador

• Situacións inesperadas e encontros (ou desencontros!) con figuras como Papá Noel

• Olladas orixinais sobre temas como a historia do tren en Galicia

• E moitas outras pequenas historias que mesturan o cotián co fantástico

Un fondo con significado

Máis alá do entretemento, este ciclo propón unha reflexión necesaria:
aceptar a propia identidade cultural e aceptarse a un mesmo, mesmo cando un se sente diferente.

Cada curta, desde a súa sinxeleza e brevidade, constrúe un relato que pon en valor quen somos, de onde vimos e a importancia de recoñecernos na nosa diversidade.

Un convite aberto

“De balde!” — como ben anuncia o cartel —, este ciclo é unha oportunidade perfecta para achegarse ao Ateneo, descubrir novas formas de contar historias e compartir unha experiencia cultural aberta e inclusiva.

Novo obradoiro no Ateneo Ferrolán: Teatro Playback, historias reais que cobran vida

No Ateneo Ferrolán seguimos abrindo espazos para compartir, crear comunidade e experimentar novas formas de cultura participativa.

 

Por iso presentamos unha actividade diferente, aberta e sorprendente: un obradoiro de Teatro Playback.

Pero… que é exactamente?

Un teatro onde ninguén sabe o que vai pasar

Non hai que actuar “ben”.

Non hai que ter experiencia teatral.

Un espazo seguro, creativo e humano

Para todo o mundo

É unha actividade accesible para calquera persoa con curiosidade e ganas de participar.

Ás veces nin sequera cadeiras.

Abonda cun grupo disposto a escoitar e deixar que a imaxinación faga o resto.

Que faremos no taller?

O Teatro Playback é unha forma de teatro improvisado na que as historias nacen das persoas participantes. Alguén conta unha pequena experiencia, unha anécdota ou un momento vivido, e outras persoas represéntano no instante, con movemento, emoción, música ou palabras.

.

Non hai guión previo.

Só ganas de escoitar, compartir e xogar.

Ás veces as historias son divertidas. Outras veces emocionantes, absurdas ou cotiás: un café que se derrama antes de saír da casa, unha conversa inesperada, un recordo da infancia ou simplemente como chegamos ese día ao taller.

O interesante non é facer unha gran obra, senón descubrir como unha vivencia pequena pode transformarse en algo colectivo.

 

Pouco a pouco créase un ambiente de confianza onde as persoas se senten máis próximas, máis libres e máis conectadas.

O Teatro Playback non está pensado só para xente de teatro.

Non fai falta escenario.

Durante as sesións imos:

compartir pequenas historias persoais,
traballar a escoita e a improvisación,
experimentar co corpo, a voz e o movemento,
xogar con dinámicas teatrais sinxelas,
e, sobre todo, pasar un bo rato nun ambiente acolledor e participativo.

Porque ás veces as mellores historias non están nos escenarios: están na vida cotiá das persoas que se xuntan para compartilas.

Para unirse ao grupo

611 281 910

“Luz de obra”, de Darío Barros, preséntase no Ateneo Ferrolán con música en directo

Celebramos o vindeiro 24 de abril ás 19:30 horas a presentación do poemario Luz de obra, do poeta Darío Barros, nun acto que contará ademais coa participación musical de Cristóbal Veiga á guitarra e coa presenza tamén de Alexander Cainzos.

A proposta combina palabra e música nun formato íntimo, no que a poesía dialoga co acompañamento sonoro, creando unha experiencia sensorial e emocional para o público.

Unha poética da memoria e da vida

En Luz de obra, Darío Barros propón un percorrido poético polas estancias da memoria e polos vínculos que nos constrúen como persoas. A obra atravesa o ciclo vital —desde o nacemento ata a vellez—, explorando espazos tan significativos como os hospitais ou os fogares marcados pola ausencia.

Os poemas entrelazan temas como a orfandade e a paternidade, convidando a reflexionar sobre a herdanza emocional e o paso do tempo. A obra sitúase así nun territorio onde conviven dor e beleza, e onde a poesía funciona como unha ferramenta para comprender e habitar o presente. 

A traxectoria do autor, vinculada tamén ao ámbito da psicoloxía e da educación, reflíctese nunha escrita que afonda na experiencia humana desde unha ollada íntima e consciente.

Música e poesía en diálogo

O acompañamento de Cristóbal Veiga engade unha dimensión especial ao acto. Guitarrista cun percorrido ligado á escena musical galega, forma parte da banda Bang 74, proxecto no que desenvolve unha proposta sonora con identidade propia.

Neste formato máis próximo, Veiga adapta o seu rexistro para dialogar coa palabra poética, creando atmosferas que amplían os matices dos textos e reforzan a súa carga emocional.

O Ateneo como espazo de encontro

A presentación insírese na liña de actividade do Ateneo Ferrolán como lugar de referencia cultural na cidade, aberto á creación contemporánea e á hibridación de linguaxes artísticas.

Un convite á escoita

A cita do 24 de abril preséntase como unha oportunidade para achegarse á poesía actual desde unha experiencia compartida, na que palabra e música se entrelazan.

Un acto pensado para escoitar con calma, deixarse levar e descubrir novas formas de emoción e pensamento.

Arroas de Ferrolterra en concerto no Ateneo Ferrolán

O vindeiro 23 de abril ás 20:00 horas un concerto de Arroas de Ferrolterra, unha proposta musical ligada ao territorio e á escena cultural da comarca.

A actuación terá lugar nun formato próximo, que permitirá gozar da música en directo nun espazo de escoita atenta e conexión co público, unha das señas de identidade da programación do Ateneo.

Un proxecto musical con raíz local

Arroas de Ferrolterra é unha formación que nace no propio territorio, cunha proposta que combina tradición e sensibilidade contemporánea. A súa presenza nas redes e no ámbito local amosa un proxecto vinculado á música feita desde a proximidade, con atención á identidade e á expresión propia da comarca.

Aínda que cun percorrido discreto nos grandes circuítos, o grupo forma parte desa escena viva que medra arredor de iniciativas culturais e espazos como o Ateneo, apostando por formatos directos e honestos.

Música e comunidade

Este concerto insírese na liña de programación que busca dar visibilidade a proxectos locais e crear espazos de encontro arredor da música. A proximidade co público e o carácter acolledor do Ateneo converten cada actuación nunha experiencia compartida.

A cita do 23 de abril será, así, unha nova oportunidade para descubrir ou redescubrir o talento musical de Ferrolterra, nun ambiente íntimo e participativo.

Un convite aberto

Desde o Ateneo Ferrolán convídase a todas as persoas interesadas na música en directo a achegarse a este concerto, que promete ser unha velada especial, marcada pola cercanía e pola autenticidade.

Poesía Salvaxe XVIII 2026. " Non a Guerra!!!"

 Poesía Salvaxe 2026 no Ateneo Ferrolán: unha cita coa palabra viva

O ciclo Poesía Salvaxe 2026 fai parada no Ateneo cun encontro poético que terá lugar o xoves 23 ás 18:00 horas, na Sala 2 de Exposicións (3º andar) do Ateneo Ferrolán, á que de xeito informal chamamos " Sala Karlotti".

A sesión reunirá un conxunto de voces destacadas da poesía contemporánea, configurando un programa diverso e de grande riqueza expresiva. Participarán Pepe Cáccamo, Francisco Sampedro, Iolanda Tojeiro e Eva Veiga, sendo esta última presentada por Nicolás Vidal.

Un encontro de voces singulares

Pepe Cáccamo, poeta cunha longa traxectoria, destaca pola súa escritura de fonda carga simbólica e reflexiva, onde a palabra se converte nun espazo de exploración existencial e estética.

Francisco Sampedro achega unha voz comprometida e atenta ao territorio, á memoria e á identidade, construíndo unha poesía que dialoga co presente desde unha ollada crítica e sensible.

Iolanda Tojeiro, pola súa banda, desenvolve unha obra marcada pola intensidade emocional e a delicadeza expresiva, con especial atención ao íntimo e ao cotián.

O peche correrá a cargo de Eva Veiga, unha das voces máis recoñecidas da poesía galega actual, cunha escrita de gran musicalidade e profundidade, na que a linguaxe se abre a dimensións sensoriais e filosóficas. A súa intervención será presentada por Nicolás Vidal, quen contextualizará a súa traxectoria e proposta poética.

A poesía como experiencia

Este encontro insírese na filosofía de Poesía Salvaxe, unha iniciativa que aposta por unha poesía viva, aberta e en diálogo co público. Máis alá do recital convencional, trátase dun espazo para a escoita activa, a emoción compartida e o descubrimento.

Ferrol convértese así, unha vez máis, nun punto de encontro para a creación contemporánea.

María Solar presenta As malas ideas no Ateneo Ferrolán

 Teremos con nós a presentación da nova obra de María Solar, titulada As malas ideas, nun encontro coa autora que combina literatura, reflexión e diálogo co público. O dia 24 de abril as 19:30h na sala 2 de exposicións, no 3º andar, acompañada polo xestor cultural Marcos Lorenzo.

Unha novela sobre as ideas que nos atravesan

As malas ideas propón unha historia suxestiva arredor do pensamento, das decisións e das contradicións humanas. Cun ton que mestura intriga, ironía e análise psicolóxica, a novela afonda na maneira en que as ideas —mesmo aquelas que consideramos “malas”— poden condicionar a nosa vida.

A obra presenta unha trama contemporánea que invita á reflexión sobre a identidade, os desexos e os límites entre o correcto e o incorrecto, ofrecendo ao lector unha lectura áxil pero cargada de significado.

María Solar, unha voz destacada da literatura galega

María Solar é unha autora cunha ampla traxectoria tanto no ámbito literario como no xornalístico. Coñecida tamén polo seu traballo en radio e televisión, leva anos desenvolvendo unha obra narrativa que abrangue público adulto e infantil.

A súa escrita caracterízase pola capacidade de conectar co lectorado, pola construción de personaxes próximos e por abordar temas universais desde unha perspectiva actual e accesible.

Ao longo da súa carreira, publicou diversas obras recoñecidas, consolidándose como unha das voces máis presentes e versátiles da literatura galega contemporánea.

Un encontro coa autora

A presentación contará coa participación do xestor cultural Marcos Lorenzo, que acompañará á autora nunha conversa arredor da obra, o proceso creativo e as ideas que atravesan a novela.

Este tipo de encontros permiten achegar a literatura ao público dun xeito directo, creando un espazo de diálogo entre quen escribe e quen le.

Unha nova cita coa literatura galega no Ateneo Ferrolán, aberta a todas aquelas persoas interesadas en descubrir As malas ideas e compartir un encontro coa súa autora.

Charla sobre decrecemento e transicións enerxéticas no Ateneo Ferrolán

 O Ateneo Ferrolán acollerá  o venres 17  de abril , as 19h unha nova actividade de reflexión e debate arredor dun dos grandes retos do presente: a crise enerxética e as alternativas ao modelo actual.

Baixo o lema “NON foi, NON é, NON será NORMAL”, esta iniciativa enmárcase nunha campaña estatal que se desenvolverá do 13 ao 19 de abril en diferentes puntos do territorio.

Por que temos que actuar xa?

A charla parte dunha idea central: a necesidade urxente de cuestionar o actual modelo baseado no consumo de combustibles fósiles. A relación entre guerras polo control dos recursos, especialmente o petróleo, e as chamadas “falsas transicións enerxéticas” será un dos eixos principais da análise.

Desde esta perspectiva, proponse abrir un espazo de reflexión colectiva sobre os límites do crecemento e a necesidade de construír alternativas reais e sostibles.

O decrecemento como proposta

A intervención de Begoña de Bernardo, vinculada á Rede para o Decrecemento, abordará as propostas do decrecemento como unha vía para repensar a economía, o consumo e a organización social.

O decrecemento non se presenta como unha simple redución da actividade económica, senón como unha transformación profunda que priorice o benestar, a xustiza social e o equilibrio ecolóxico.

A relatora

Begoña de Bernardo forma parte da Rede para o Decrecemento, un espazo que promove o debate e a difusión de alternativas ao modelo económico dominante, centradas na sustentabilidade, a xustiza social e a redución do impacto ambiental.

A súa participación en diferentes iniciativas e encontros sitúaa como unha voz activa na divulgación das ideas do decrecemento no Estado español, contribuíndo a achegar este enfoque a públicos diversos e a contextos locais.

Este acto forma parte dunha serie de charlas e accións que buscan sensibilizar á sociedade sobre a crise climática e enerxética, ao tempo que fomentan o pensamento crítico e a participación cidadá.

Unha cita para reflexionar colectivamente sobre o presente e o futuro, e sobre as alternativas posibles ao modelo actual.

César Jara presenta Los músicos de El Campesino no Ateneo Ferrolán

O Ateneo Ferrolán acollerá a presentación do novo libro de César Jara, titulado Los músicos de El Campesino, nun acto que combina literatura, memoria histórica e reflexión sobre o século XX.

• 📅 Data: xoves, 16 de abril

• 🕖 Hora: 19:00 h

• 📍 Lugar: Ateneo Ferrolán (3º andar)

  
  
  

Unha historia desde dentro da guerra

A obra propón unha viaxe á historia recente de España a través dunha perspectiva pouco habitual: a dun mozo que se ve arrastrado á guerra formando parte dunha banda de música militar.

Ambientada no contexto da Guerra Civil, a narración conecta coa figura de Valentín González, coñecido como El Campesino, quen comandou unidades do exército republicano e se converteu nun personaxe mítico da época.

Desde esta óptica, o libro ofrece unha mirada humana e próxima ao conflito, afastándose dos grandes relatos bélicos para centrarse nas vivencias cotiás, na cultura —neste caso a música— e nas contradicións dunha xeración marcada pola guerra.

Memoria, literatura e identidade

Los músicos de El Campesino insírese nunha corrente de obras que revisitan a memoria histórica desde enfoques narrativos persoais, contribuíndo a recuperar historias esquecidas ou pouco coñecidas.

A través da música como fío condutor, César Jara constrúe un relato que combina documentación e ficción, ofrecendo unha reflexión sobre o impacto da guerra nas persoas comúns e sobre o papel da cultura mesmo nos contextos máis adversos.

O autor

César Jara é un autor contemporáneo que, segundo o que se recolle en presentacións e difusións recentes da obra, amosa interese pola historia social e pola recuperación de episodios pouco explorados do pasado. O seu traballo sitúase na intersección entre a narrativa histórica e a memoria colectiva.

Unha cita coa literatura e a historia

A presentación, organizada pola Asociación Cultural Fuco Buxán, constitúe unha nova oportunidade para achegarse á literatura contemporánea e ao debate arredor da memoria histórica.

O Ateneo Ferrolán continúa así coa súa programación cultural, ofrecendo espazos de encontro entre autores e público e promovendo a reflexión crítica sobre o pasado e o presente.

Lectura homenaxe a Otero Pedrayo na Feira do Libro de Ferrol

 O Ateneo Ferrolán convida á cidadanía a asistir a un acto moi especial: unha lectura homenaxe a Ramón Otero Pedrayo, unha das figuras fundamentais da cultura galega do século XX.

Baixo o lema “Galicia, a historia que dorme nas pedras”, o evento pretende poñer en valor o legado literario, histórico e humano dun autor clave para entender a identidade de Galicia.

Un acto no corazón da Feira do Libro

A homenaxe terá lugar no marco da Feira do Libro de Ferrol, nun espazo aberto á asistencia do público:

• 📅 Data: 25 de abril

• 🕛 Hora: 12:00 h

• 📍 Lugar: Cantón de Molíns, Praza da Constitución (Ferrol)

A lectura será realizada por un grupo de persoas previamente convidadas, ofrecendo ao público unha experiencia colectiva arredor da palabra e da memoria.

Recuperar a memoria a través da palabra

A figura de Otero Pedrayo, membro destacado das Irmandades da Fala e referente do galeguismo cultural e político, segue a ser hoxe un símbolo da defensa da lingua, da historia e do territorio.

A través desta lectura compartida, o Ateneo Ferrolán busca non só lembrar a súa obra, senón tamén reivindicar a vixencia do seu pensamento nun momento no que a cultura e a identidade continúan a ser piares fundamentais da sociedade galega.

Cultura en diálogo coa cidade

Este acto enmárcase na programación da Feira do Libro de Galicia, convertendo o espazo público nun lugar de encontro entre literatura, memoria e cidadanía.

A iniciativa conta coa colaboración de diversas entidades culturais e institucionais, reforzando o compromiso colectivo coa difusión da cultura galega.

O Ateneo Ferrolán acolle o ciclo “O ferrocarril que está por vir e non chega

 O Ateneo Ferrolán será escenario durante este mes de abril dun novo ciclo de conferencias organizado polo Foro Cidadán polo Ferrocarril, centrado nun tema clave para o presente e o futuro da comarca: o estado e as perspectivas do ferrocarril en Ferrolterra.

Baixo o título “O ferrocarril que está por vir e non chega”, o ciclo propón unha reflexión crítica e aberta sobre as infraestruturas ferroviarias, a mobilidade e o impacto que teñen no desenvolvemento social e económico do territorio.

Un ciclo para analizar e debater

As sesións terán lugar os mércores ás 19:00 horas no Ateneo Ferrolán, reunindo voces expertas e coñecedoras da realidade ferroviaria galega:

• 15 de abril – Carlos Fernández Coto
  “Camiños da vida: sobre o tren de proximidade”
  Unha aproximación á importancia do tren de proximidade como ferramenta de cohesión territorial e alternativa sostible de mobilidade.

• 22 de abril – Xoaquín Morillo
  “A nova Lei de Mobilidade e a súa implantación en Ferrolterra”
  Unha análise das políticas actuais e do seu impacto real na comarca.

• 29 de abril – Xosé Carlos Fernández
  “O que está perdendo Ferrol”
  Unha reflexión sobre as oportunidades perdidas e os retos pendentes en materia de conexións ferroviarias.

Un tema clave para Ferrolterra

Este ciclo insírese nun contexto no que a reivindicación dun ferrocarril digno leva anos presente na sociedade civil de Ferrolterra. Colectivos e plataformas veñen sinalando nas redes sociais e en diferentes foros a necesidade de mellorar as conexións, reducir tempos de viaxe e apostar por un modelo de mobilidade máis eficiente e sostible.

A situación actual, marcada por infraestruturas insuficientes e conexións pouco competitivas, continúa a ser un dos grandes hándicaps para o desenvolvemento económico e demográfico da comarca. Por iso, iniciativas como este ciclo buscan non só informar, senón tamén activar o debate público e fomentar a participación cidadá.

Cultura e compromiso social

O Ateneo Ferrolán reafirma con este tipo de actividades o seu papel como espazo de encontro, reflexión e dinamización cultural, abrindo as súas portas a cuestións que afectan directamente á vida da cidade e da súa contorna.

O ciclo está aberto ao público ata completar capacidade e constitúe unha excelente oportunidade para coñecer, debater e compartir ideas arredor dun tema que segue sendo clave para o futuro de Ferrol.

O Ateneo Ferrolán colabora coa homenaxe a Méndez Ferrín nun acto aberto á cidadanía

O Ateneo Ferrolán acolle este xoves 9 de abril un acto de homenaxe a Xosé Luís Méndez Ferrín, unha das figuras máis destacadas da literatura e do pensamento galego contemporáneo.

A iniciativa, impulsada por un grupo de cidadáns, nace co obxectivo de recoñecer a traxectoria dun autor considerado por moitos como un dos grandes escritores vivos de Galicia 

 Un encontro aberto e participativo

O acto terá lugar a partir das 19:00 horas, con entrada libre ata completar aforo, e contará coa participación de voces destacadas do ámbito cultural e intelectual galego.

Entre as persoas que intervirán destacan:

• Xosé Manuel Beiras

• Francisco Sampedro

• Luís G. Blasco “Foz”

A sesión será presentada por Ana Santiago e desenvolverase ao longo de arredor de dúas horas 

Un percorrido pola vida e obra de Ferrín

Durante o encontro realizarase un percorrido pola vida e obra de Méndez Ferrín a través de distintas intervencións, así como a proxección dun vídeo que axudará a contextualizar a súa traxectoria literaria e política.

Aínda que o autor non poderá estar presente fisicamente, participará a través dun texto enviado para a ocasión, titulado “Vigo Ferrol”, no que reflexiona sobre a conexión entre ambas cidades 

O acto incluirá tamén momentos de lectura e creación colectiva, coa posible participación en recitados poéticos por parte de distintas persoas vinculadas ao ámbito cultural.

Como peche, a xornada contará cunha intervención musical, convertendo o encontro nunha experiencia que vai máis alá da simple homenaxe para se converter nun acto cultural vivo e compartido 

Un dos aspectos máis salientables desta iniciativa é o seu carácter aberto e participativo. Sen unha organización formal detrás, foi o interese colectivo o que fixo posible este encontro, evidenciando a vixencia e a capacidade de convocatoria da figura de Méndez Ferrín.

O acto pretende ser, sobre todo, un espazo de encontro arredor da palabra, da memoria e da cultura galega.

O Ateneo Ferrolán volve así reafirmar o seu papel como espazo de dinamización cultural, abrindo as súas portas a propostas que nacen da sociedade e que contribúen a manter viva a reflexión e o debate arredor das nosas figuras máis relevantes.

Unha cita imprescindible para quen queira achegarse á obra e ao legado dun autor fundamental da literatura galega contemporánea.

Bailar a Ilustración en Ferrol: o Ateneo súmase a unha experiencia cultural única

 Ferrol prepárase para vivir unha nova edición do seu Festival Ilustrado cunha proposta que mestura historia, arte e participación cidadá: os talleres de baile da Ilustración, unha iniciativa que achega á veciñanza os ritmos e movementos do século XVIII.

Neste contexto, o Ateneo Ferrolán convértese nun dos espazos protagonistas, reafirmando o seu papel como referente cultural da cidade e punto de encontro para actividades abertas á cidadanía.

Unha viaxe ao século XVIII a través da danza

Os talleres están pensados para introducir ás persoas participantes nos bailes propios da época da Ilustración, permitindo experimentar de forma práctica como se relacionaba a sociedade a través da danza.

Non é necesario ter experiencia previa: trátase dunha actividade aberta, didáctica e accesible, na que o importante é gozar, aprender e participar.

 O Ateneo e os barrios, espazos de cultura compartida

Ademais do Ateneo, os talleres desenvolveranse noutras entidades e asociacións da cidade, reforzando o carácter colaborativo do proxecto. En concreto, celebraranse:

• No Ateneo Ferrolán (de 19:00 a 20:00)

• En Caranza (centro cívico)

• En Canido (en colaboración con entidades veciñais)

Este enfoque descentralizado permite que a cultura chegue aos barrios e fomente a participación directa da veciñanza, creando comunidade arredor da historia local.

---

Un proxecto que vai máis alá do baile

Os talleres forman parte dun programa máis amplo vinculado ao Festival Ilustrado, que inclúe tamén iniciativas como:

• Sesións fotográficas con traxes de época

• Retratos artísticos de persoas actuais caracterizadas como no século XVIII

• Actividades culturais e divulgativas

O obxectivo é transformar a cidade nun escenario vivo da Ilustración, implicando á cidadanía nunha experiencia colectiva.

Este tipo de propostas demostran como a cultura pode ser algo máis que contemplación: pode ser experiencia, aprendizaxe e encontro.

O Ateneo Ferrolán, fiel á súa tradición como entidade dinamizadora da vida cultural desde o século XIX, continúa así a súa labor de abrir espazos para a creación e a participación cidadá. Un convite a participar

Os talleres son gratuítos, con prazas limitadas, polo que se recomenda a inscrición previa.

Unha oportunidade perfecta para:

• descubrir a historia dun xeito diferente

• coñecer xente

• e, por que non, aprender a bailar como na Ilustración

Charla: Ferrol, cidade da memoria.

 O mércores 25 de marzo ás 19:00 horas, o Ateneo Ferrolán acollerá a charla “Ferrol, cidade da memoria”, un encontro dedicado a reflexionar sobre a memoria democrática na cidade e sobre os espazos vinculados á represión franquista e á súa lembranza.

O acto está organizado pola agrupación local do PSdeG‑PSOE de Ferrol e contará coa participación de Manuel Fernández Pita, Fernando Ocampo e Xosé Manuel Suárez, que conversarán sobre o significado de Ferrol como territorio de memoria.

A cidade e a súa comarca conservan numerosos lugares ligados á historia da represión e da loita pola liberdade. Entre eles destaca o Castelo de San Felipe, fortaleza onde foron executadas diversas vítimas da ditadura franquista e que hoxe se converteu nun dos espazos simbólicos da memoria democrática en Galicia.

Durante o encontro abordarase a importancia de preservar estes lugares, transmitir ás novas xeracións a historia recente e continuar traballando na recuperación da memoria das persoas que sufriron persecución e violencia durante a ditadura. A charla pretende tamén abrir un diálogo cidadán sobre como construír unha cultura democrática baseada no recordo, a xustiza e o recoñecemento das vítimas.

Unha oportunidade para reflexionar colectivamente sobre Ferrol como espazo de memoria e sobre o papel da cidadanía na preservación da historia democrática.

V Galardón Alvixe "Reparación á memoria das mulleres vítimas do franquismo"

O martes 17 de marzo ás 19:00 horas, o Ateneo Ferrolán acollerá o acto de entrega do V Galardón Alvixe 8M, unha iniciativa impulsada pola Asociación Alvixe co obxectivo de recoñecer o compromiso coa memoria, a igualdade e a defensa dos dereitos das mulleres. 

Nesta quinta edición, o galardón será entregado a Amada Toimil, en recoñecemento ao seu labor por manter viva a memoria das mulleres represaliadas polo franquismo. Amada Toimil é neta de Amada García Rodríguez, executada no Castelo de San Felipe en xaneiro de 1938, un símbolo da represión franquista na comarca de Ferrolterra

O acto incluirá tamén unha mesa redonda centrada na recuperación da memoria histórica e na reparación das vítimas da ditadura. Participarán María Encarnación Mayán Santos e Fernando Ocampo, que abordarán os procesos de revisión das condenas do franquismo e a importancia de continuar visibilizando ás vítimas e ás súas familias. 

A entrega do galardón inscríbese nas actividades organizadas arredor do Día Internacional da Muller, nas que diferentes colectivos e entidades de Ferrol reivindican igualdade, memoria e xustiza. Desde Alvixe sublíñase a necesidade de seguir traballando para combater a violencia machista e avanzar nunha sociedade máis xusta e igualitaria. 

Este encontro no Ateneo Ferrolán será, ademais dun recoñecemento simbólico, un espazo de reflexión colectiva sobre o papel da memoria democrática e sobre o legado das mulleres que sufriron a represión, cuia historia continúa a ser fundamental para comprender o presente.

Presentación en Ferrol de Laudatio Funebris. Da morte, o pranto e o alén no Reino da Galiza

Este venres 13 de marzo ás 19:30 h, o Ateneo Ferrolán  acollerá a presentación do libro Laudatio Funebris. Da morte, o pranto e o alén no Reino da Galiza, unha obra dos investigadores Andrés Díaz e Eva Moreda, publicada pola editora aCentral Folque.

O libro propón unha viaxe ao universo simbólico da morte na Reino da Galiza, explorando como se expresaban o pranto, a memoria e o tránsito ao alén a través das fontes literarias e musicais da Idade Media.

Que significaba morrer na sociedade medieval galega? Os chamados prantos galego-portugueses, poemas musicados compostos no ámbito cortesán e relixioso para lembrar ás persoas falecidas, amosan que a morte non era só un feito biolóxico. Era tamén un acontecemento social, político e artístico que implicaba á comunidade e contribuía á construción da memoria colectiva.

A través destas composicións, os autores revelan un mosaico de voces e sensibilidades que permiten comprender mellor como se construían identidade, poder e recordo na sociedade medieval. Redescubrir hoxe estes textos supón tamén volver a un tempo no que a morte se representaba, cantaba e ritualizaba para darlle sentido, deixando un legado literario, lingüístico e emocional que segue dialogando coa nosa sensibilidade contemporánea.

Durante o acto participarán os dous autores, que conversarán co editor Ramon Pinheiro, director de aCentral Folque. O encontro será unha oportunidade para coñecer o proceso de investigación detrás do libro e reflexionar sobre o papel da memoria funeraria na cultura galega.

A presentación está organizada por aCentral Folque en colaboración co Ateneo Ferrolán.

---

Presentación de “Nacionalcatolicismo y patriarcado” e coloquio coa autora. O patronato de protección á muller, campo de reeducación franquista.

O mércores 4 de marzo ás 19:30 horas no salón de actos do Ateneo Ferrolán terá lugar a presentación do libro “Nacionalcatolicismo y patriarcado: El Patronato de Protección a la Mujer y su Junta Provincial coruñesa” de Belén López Cillero, unha obra de investigación que afonda na represión social e institucional que sufriu a muller no Estado español baixo a lóxica do nacionalcatolicismo e do patriarcado, con especial atención ao funcionamento do Patronato de Protección a la Mujer e as súas prácticas de “educación moral” durante varias décadas do franquismo. 

Tras a presentación teremos un coloquio aberto ao público no que participarán:

• Belén López Cillero, autora do libro, que nos achegará as claves da súa investigación e os testemuños recollidos sobre os mecanismos de control social e de xénero. 

• Dúas superviventes do Patronato, Elena Fariña e Salomé da Torre, que compartirán as súas experiencias en primeira persoa, aportando unha perspectiva vital sobre o impacto individual e colectivo destas políticas de control e “protección”.

• Moderará o coloquio Rocío Núñez, Secretaria de Igualdade e Dereitos LGTBQA+ e DDHH de Sumar Galicia, que guiará a conversa cara aos aspectos de memoria, dereitos e xénero.

O acto iniciarase coa intervención de Nerea Puriños Carballeira, que presentará a obra e contextualizará o acto, e pecharase coa participación de Verónica Martínez Barbero, presidenta de Movimiento Socialista de Galicia (MSG) e portavoz de Sumar no Congreso dos Deputados, quen articulará as conclusións e lles dará folgos ao diálogo con propostas de acción e memoria activa.

---

Rachar marcas, derrubar teitos: Mulleres no Deporte

O vindeiro sábado 7 de marzo ás 10:00 horas, a Sala 2 do terceiro andar do Ateneo Ferrolán acollerá a mesa redonda “Rachar marcas, derrubar teitos: Mulleres no Deporte”, un espazo de encontro e reflexión arredor do papel das mulleres no ámbito deportivo, os avances conquistados e os retos que aínda permanecen.

Nun contexto no que o deporte feminino gaña visibilidade e recoñecemento, esta xornada pretende dar voz a mulleres que viven o deporte desde diferentes perspectivas: competición profesional, dirección deportiva, xestión de clubs, formación, saúde e rendemento.

As protagonistas

A mesa contará coa participación de destacadas mulleres do panorama deportivo local e galego:

Paula Mayobre
Ex atleta profesional, CEO dunha escola de atletismo, quiromasaxe e deporte, e directora de partido na Liga da Federación Galega de Fútbol. A súa traxectoria combina a experiencia na alta competición coa formación e a xestión deportiva, ofrecendo unha visión ampla sobre a evolución do deporte feminino e o liderado das mulleres no sector.

Inés Santiago
Ex triatleta profesional e parte do Club Triatlón Ferrol. A súa experiencia na competición de alto nivel achega unha perspectiva directa sobre o esforzo, a disciplina e os desafíos específicos que afrontan as mulleres no deporte de resistencia.

Esther Corral
Presidenta do CD 21 Leguas, club de trail running. Desde a xestión e promoción do deporte de montaña, representa o papel das mulleres na dirección de entidades deportivas e na creación de espazos inclusivos para a práctica deportiva.

Tamara López
Técnica deportiva en Beni Gym, quiromasaxista, deportista e nutricionista. A súa intervención permitirá abordar cuestións relacionadas coa preparación física, a saúde e o coidado integral das deportistas.

Laura García
Presidenta do Valdetires Ferrol, entidade de referencia no fútbol sala feminino. A súa experiencia na dirección dun club histórico aporta unha visión estratéxica sobre estrutura, igualdade e profesionalización.

A coordinación e moderación correrá a cargo de Sonia Mauriz Pereira, secretaria do Ateneo Ferrolán e trailrunner, que guiará o diálogo para favorecer unha conversa dinámica e participativa.

Un espazo para reflexionar e inspirar

“Rachar marcas, derrubar teitos” non é só un lema: é unha declaración de intencións. A mesa redonda pretende visibilizar referentes femininos no deporte, analizar as barreiras estruturais que aínda existen e poñer en valor o traballo que se está a desenvolver desde clubs, federacións e entidades locais.

O acto está aberto ao público ata completar aforo e constitúe unha excelente oportunidade para escoitar experiencias en primeira persoa, compartir reflexións e seguir avanzando cara a un deporte máis igualitario.

Porque cada marca superada e cada teito derrubado abre camiño ás que veñen detrás.

Exposición de collage " Rompendo nasas" de Miriam Al- Fakhouri Gómez .

Inauguración da exposición “Rompendo nasas” de Mirian Al Fakhouri Gomez no Ateneo Ferrolán

O vindeiro día 27 ás 19:00 horas, nasa sala 2, andar 3  o Ateneo Ferrolán abre as súas portas para acoller a inauguración de “Rompendo nasas”, a nova exposición de collage de Mirian Al Fakhouri Gomez.

“Rompendo nasas” é moito máis ca unha mostra artística: é unha declaración colectiva. Un berro visual que fala de nós. Somos nós rompendo as barreiras e as trampas que a sociedade nos pon —e nos impón— nos contextos de xénero, culturais e sociais. Somos nós rachando límites invisibles, cuestionando moldes herdados e reconstruíndo espazos propios.

A través de imaxes potentes e cargadas de simbolismo, Mirian preséntanos mulleres que rachan co establecido, que conquistan obxectivos, que ocupan espazos persoais, sociais e vitais que durante tanto tempo lles foron negados. Mulleres que avanzan, que resisten, que crean. Mulleres que non só sobreviven, senón que transforman.

Cada collage é unha peza de resistencia e tamén de encontro. Porque “Rompendo nasas” fala de romper, si, pero tamén de tecer. De tecer redes. As nosas redes. Redes de apoio, de sororidade, de complicidade e de forza compartida. Redes que nos sosteñen cando o peso é grande, e que nos impulsan cando queremos voar máis alto.

As texturas, as capas superpostas, os fragmentos que se reconstrúen en novas narrativas visuais convértense nunha metáfora do propio proceso de empoderamento: romper para volver crear, caer para erguerse, desfacer para recompoñer con máis conciencia e liberdade.

Convidámosvos a acompañarnos nesta inauguración e a compartir un espazo de arte, reflexión e comunidade. Será unha ocasión para dialogar coa artista, descubrir o seu universo creativo e celebrar xuntas a forza de romper nasas… e de tecer as nosas redes.

📍 Ateneo Ferrolán
📅 Día 27
🕖 19:00 h

Agardámosvos para seguir rompendo… e tecendo.