Charla: Ferrol, cidade da memoria.

 O mércores 25 de marzo ás 19:00 horas, o Ateneo Ferrolán acollerá a charla “Ferrol, cidade da memoria”, un encontro dedicado a reflexionar sobre a memoria democrática na cidade e sobre os espazos vinculados á represión franquista e á súa lembranza.

O acto está organizado pola agrupación local do PSdeG‑PSOE de Ferrol e contará coa participación de Manuel Fernández Pita, Fernando Ocampo e Xosé Manuel Suárez, que conversarán sobre o significado de Ferrol como territorio de memoria.

A cidade e a súa comarca conservan numerosos lugares ligados á historia da represión e da loita pola liberdade. Entre eles destaca o Castelo de San Felipe, fortaleza onde foron executadas diversas vítimas da ditadura franquista e que hoxe se converteu nun dos espazos simbólicos da memoria democrática en Galicia.

Durante o encontro abordarase a importancia de preservar estes lugares, transmitir ás novas xeracións a historia recente e continuar traballando na recuperación da memoria das persoas que sufriron persecución e violencia durante a ditadura. A charla pretende tamén abrir un diálogo cidadán sobre como construír unha cultura democrática baseada no recordo, a xustiza e o recoñecemento das vítimas.

Unha oportunidade para reflexionar colectivamente sobre Ferrol como espazo de memoria e sobre o papel da cidadanía na preservación da historia democrática.

V Galardón Alvixe "Reparación á memoria das mulleres vítimas do franquismo"

O martes 17 de marzo ás 19:00 horas, o Ateneo Ferrolán acollerá o acto de entrega do V Galardón Alvixe 8M, unha iniciativa impulsada pola Asociación Alvixe co obxectivo de recoñecer o compromiso coa memoria, a igualdade e a defensa dos dereitos das mulleres. 

Nesta quinta edición, o galardón será entregado a Amada Toimil, en recoñecemento ao seu labor por manter viva a memoria das mulleres represaliadas polo franquismo. Amada Toimil é neta de Amada García Rodríguez, executada no Castelo de San Felipe en xaneiro de 1938, un símbolo da represión franquista na comarca de Ferrolterra

O acto incluirá tamén unha mesa redonda centrada na recuperación da memoria histórica e na reparación das vítimas da ditadura. Participarán María Encarnación Mayán Santos e Fernando Ocampo, que abordarán os procesos de revisión das condenas do franquismo e a importancia de continuar visibilizando ás vítimas e ás súas familias. 

A entrega do galardón inscríbese nas actividades organizadas arredor do Día Internacional da Muller, nas que diferentes colectivos e entidades de Ferrol reivindican igualdade, memoria e xustiza. Desde Alvixe sublíñase a necesidade de seguir traballando para combater a violencia machista e avanzar nunha sociedade máis xusta e igualitaria. 

Este encontro no Ateneo Ferrolán será, ademais dun recoñecemento simbólico, un espazo de reflexión colectiva sobre o papel da memoria democrática e sobre o legado das mulleres que sufriron a represión, cuia historia continúa a ser fundamental para comprender o presente.

Presentación en Ferrol de Laudatio Funebris. Da morte, o pranto e o alén no Reino da Galiza

Este venres 13 de marzo ás 19:30 h, o Ateneo Ferrolán  acollerá a presentación do libro Laudatio Funebris. Da morte, o pranto e o alén no Reino da Galiza, unha obra dos investigadores Andrés Díaz e Eva Moreda, publicada pola editora aCentral Folque.

O libro propón unha viaxe ao universo simbólico da morte na Reino da Galiza, explorando como se expresaban o pranto, a memoria e o tránsito ao alén a través das fontes literarias e musicais da Idade Media.

Que significaba morrer na sociedade medieval galega? Os chamados prantos galego-portugueses, poemas musicados compostos no ámbito cortesán e relixioso para lembrar ás persoas falecidas, amosan que a morte non era só un feito biolóxico. Era tamén un acontecemento social, político e artístico que implicaba á comunidade e contribuía á construción da memoria colectiva.

A través destas composicións, os autores revelan un mosaico de voces e sensibilidades que permiten comprender mellor como se construían identidade, poder e recordo na sociedade medieval. Redescubrir hoxe estes textos supón tamén volver a un tempo no que a morte se representaba, cantaba e ritualizaba para darlle sentido, deixando un legado literario, lingüístico e emocional que segue dialogando coa nosa sensibilidade contemporánea.

Durante o acto participarán os dous autores, que conversarán co editor Ramon Pinheiro, director de aCentral Folque. O encontro será unha oportunidade para coñecer o proceso de investigación detrás do libro e reflexionar sobre o papel da memoria funeraria na cultura galega.

A presentación está organizada por aCentral Folque en colaboración co Ateneo Ferrolán.

---

Presentación de “Nacionalcatolicismo y patriarcado” e coloquio coa autora. O patronato de protección á muller, campo de reeducación franquista.

O mércores 4 de marzo ás 19:30 horas no salón de actos do Ateneo Ferrolán terá lugar a presentación do libro “Nacionalcatolicismo y patriarcado: El Patronato de Protección a la Mujer y su Junta Provincial coruñesa” de Belén López Cillero, unha obra de investigación que afonda na represión social e institucional que sufriu a muller no Estado español baixo a lóxica do nacionalcatolicismo e do patriarcado, con especial atención ao funcionamento do Patronato de Protección a la Mujer e as súas prácticas de “educación moral” durante varias décadas do franquismo. 

Tras a presentación teremos un coloquio aberto ao público no que participarán:

• Belén López Cillero, autora do libro, que nos achegará as claves da súa investigación e os testemuños recollidos sobre os mecanismos de control social e de xénero. 

• Dúas superviventes do Patronato, Elena Fariña e Salomé da Torre, que compartirán as súas experiencias en primeira persoa, aportando unha perspectiva vital sobre o impacto individual e colectivo destas políticas de control e “protección”.

• Moderará o coloquio Rocío Núñez, Secretaria de Igualdade e Dereitos LGTBQA+ e DDHH de Sumar Galicia, que guiará a conversa cara aos aspectos de memoria, dereitos e xénero.

O acto iniciarase coa intervención de Nerea Puriños Carballeira, que presentará a obra e contextualizará o acto, e pecharase coa participación de Verónica Martínez Barbero, presidenta de Movimiento Socialista de Galicia (MSG) e portavoz de Sumar no Congreso dos Deputados, quen articulará as conclusións e lles dará folgos ao diálogo con propostas de acción e memoria activa.

---

Rachar marcas, derrubar teitos: Mulleres no Deporte

O vindeiro sábado 7 de marzo ás 10:00 horas, a Sala 2 do terceiro andar do Ateneo Ferrolán acollerá a mesa redonda “Rachar marcas, derrubar teitos: Mulleres no Deporte”, un espazo de encontro e reflexión arredor do papel das mulleres no ámbito deportivo, os avances conquistados e os retos que aínda permanecen.

Nun contexto no que o deporte feminino gaña visibilidade e recoñecemento, esta xornada pretende dar voz a mulleres que viven o deporte desde diferentes perspectivas: competición profesional, dirección deportiva, xestión de clubs, formación, saúde e rendemento.

As protagonistas

A mesa contará coa participación de destacadas mulleres do panorama deportivo local e galego:

Paula Mayobre
Ex atleta profesional, CEO dunha escola de atletismo, quiromasaxe e deporte, e directora de partido na Liga da Federación Galega de Fútbol. A súa traxectoria combina a experiencia na alta competición coa formación e a xestión deportiva, ofrecendo unha visión ampla sobre a evolución do deporte feminino e o liderado das mulleres no sector.

Inés Santiago
Ex triatleta profesional e parte do Club Triatlón Ferrol. A súa experiencia na competición de alto nivel achega unha perspectiva directa sobre o esforzo, a disciplina e os desafíos específicos que afrontan as mulleres no deporte de resistencia.

Esther Corral
Presidenta do CD 21 Leguas, club de trail running. Desde a xestión e promoción do deporte de montaña, representa o papel das mulleres na dirección de entidades deportivas e na creación de espazos inclusivos para a práctica deportiva.

Tamara López
Técnica deportiva en Beni Gym, quiromasaxista, deportista e nutricionista. A súa intervención permitirá abordar cuestións relacionadas coa preparación física, a saúde e o coidado integral das deportistas.

Laura García
Presidenta do Valdetires Ferrol, entidade de referencia no fútbol sala feminino. A súa experiencia na dirección dun club histórico aporta unha visión estratéxica sobre estrutura, igualdade e profesionalización.

A coordinación e moderación correrá a cargo de Sonia Mauriz Pereira, secretaria do Ateneo Ferrolán e trailrunner, que guiará o diálogo para favorecer unha conversa dinámica e participativa.

Un espazo para reflexionar e inspirar

“Rachar marcas, derrubar teitos” non é só un lema: é unha declaración de intencións. A mesa redonda pretende visibilizar referentes femininos no deporte, analizar as barreiras estruturais que aínda existen e poñer en valor o traballo que se está a desenvolver desde clubs, federacións e entidades locais.

O acto está aberto ao público ata completar aforo e constitúe unha excelente oportunidade para escoitar experiencias en primeira persoa, compartir reflexións e seguir avanzando cara a un deporte máis igualitario.

Porque cada marca superada e cada teito derrubado abre camiño ás que veñen detrás.