Revista ATENEA nº39 outubro - novembro - decembro 2010

SUMARIO ATENEA 39 

EDITORIAL

• Editorial

BIBLIOTECA - HEMEROTECA

• Cousas da Biblioteca – Hemeroteca

BREVES

• Lotería Nadal
• Horario
• Premio Murguía
• Asóciate
• Campaña “Aulas en galego”

ARTIGOS

• “A sociedade e a economía do Ferrol semiurbano do século XVI” por Ana Martín García
• “Pequenas historias dunha gran comarca: Ferrolterra por Ana Martín García
• “Ferrol. Festas, fastos e nefastos” por Juan J. Burgoa.
• “O direito à folga nom existe” por Lupe Ces
• “Na sombra íntima de Uxío Novoneyra  (II) por Rosa Méndez

PROGRAMACIÓN OUTUBRO – NOVEMBRO – DECEMBRO 2010

MULLER

• “Unha loita incesante contra a violencia machista” – Marcha Mundial das Mulleres

O PARNASO

• MIGUEL ANGEL ALONSO DIZ
• JORGE MIGUEL GAGO CHAO

CORRECCIÓN LINGÜÍSTICA

• María Xosé  Villar Corral

DESEÑO, MAQUETACIÓN e ILUSTRACIÓNS

• Cocinanegra

COLABORACIÓNS:

• Ana Martín García, Juan J. Burgoa, Lupe Ces, Rosa Méndez Fonte, Miguel Angel Alonso Diz, Jorge Miguel Gago Chao.

X Xornadas de Mostra de Curtametraxes do Ateneo Ferrolán

Os días 22 e 23 de decembro de 2010, no Centro Cultural Torrente Ballester de Ferrol, levaranse a cabo ás X Xornadas de Mostra de Curtametraxes, comezadas no ano 2001 con grande interese do público en xeral.

Por mor da execución das obras de rehabilitación do edificio do Ateneo Ferrolán, o Concello de Ferrol por medio da Concellería de Cultura déixanos ubicarnos neste espazo do Centro Cultural Torrente Ballester para poder levar adiante as nosas, xa consolidadas, Xornadas de Curtametraxes, polo que dende aquí reiterámoslle as grazas.

Nestes días amosaremos curtametraxes e creacións de cineastas, case que sempre noveis, e con especial atención aos cineastas galegos e galegas en especial.

O obxectivo é dar a coñecer a un público amplo a calidade e variedade das curtametraxes, sobre todo das galegas. Estas xornadas están a converterse nun referente, por ser un esforzo realizado para divulgar a produción de curtametraxes, que en moitos casos fica agochada. Trátase de acceder a unha parte do audiovisual que atesoura gran calidade.

Facemos un chamamento a todas as persoas que queiran participar nestas xornadas, nos acheguen os seus traballos (máx. 30') en formato DVD e preferentemente en lingua galega, acompañados da ficha cumprimentada antes do día 15 de novembro para poder engadilos ao programa deste ano.

Grazas por participar!

Cubre, imprime e envía esta ficha xunto con a curtametraxe:
Ficha Xornadas Curtametraxes [PDF]

Novas do Club de Lectura

Dende o ano 2002 que formamos no Ateneo Ferrolán o noso Club de Lectura, organízanse os encontros coa lectura onde se xuntan 20 socios e socias, todos os primeiros martes de cada mes, para reflexionar e comentar un libro guiados pola profesora Anxeles Seoane.

PRÓXIMAS CITAS no noso CLUB DE LECTURA ANO 2010.

Días 5 de outubro, 2 de novembro e 14 de decembro de 2010 ás 19,30h. na Sala de Prensa do Teatro Jofre.

Diferentes autores foron os escollidos para os nosos encontros como: Juan Rulfo, Gabriel García Márquez, Manolo Rivas, Damaso Alonso, J. Sender, Machado, García Lorca, Miguel Delibes, Julio Cortázar, Vargas Llosa, ,Valle Inclan, Eduardo Mendoza, Sabato, Saramago, Gil de Biedma, Pío Baroja, Lendas galegas, teatro, Jose Luis Sampedro, Julia Uceda, etc.

Por mor da execución das obras de rehabilitación do edificio do Ateneo Ferrolán, o Concello de Ferrol por medio da Concellería de Cultura déixanos ubicarnos neste espazo do Teatro Jofre para poder levar adiante o noso, xa veterano, Club de Lectura, polo que dende aquí reiterámoslle as grazas.

Especial ATENEA (Relato Curto). Un atípico nadal.

O Ateneo Ferrolán, volve a poñer á vosa disposición a Revista "ATENEA" para que enviedes un relato curto en idioma galego (máximo 1 folio sen formatar, temática "UN ATÍPICO NADAL") e, de quedar seleccionado, publicarémolo en xaneiro, nun número extraordinario de relatos curtos.

De estar interesado/a, ponte en contacto con nós ou envíanos por correo electrónico o teu relato facendo constar o teu nome, enderezo e contacto antes do 10 de decembro de 2010.

A publicación da revista é trimestral dende 1999 e ten unha tirada de 1.000 exemplares distribuíndose de forma gratuíta a Centros de Ensino, Culturais, Bibliotecas e Centros de especial interese de Galiza e resto da península.

Revista ATENEA nº38

SUMARIO ATENEA  38
ESPECIAL POESÍA VERÁN 2010

EDITORIAL
BIBLIOTECA - HEMEROTECA
RADIO FILISPIM
O PARNASO

• MIGUEL A. ALONSO DIZ
• ALFONSO RODRÍGUEZ
• JOSE L. DUCID
• Mª XOSÉ MOSQUERA BECEIRO
• OLAIA PAZOS
• MIGUEL ALONSO
• LUCIA SOUTO COSTOYA
• XOAN CARLOS DOMÍNGUEZ ALBERTE
• ARTURO LEZCANO FERNÁNDEZ
• ALBERTE MOMÁN
• JORGE MIGUEL GAGO CHAO
• ELISA ALVES ANEIROS
• ALFONSO LÁUZARA MARTÍNEZ
• JUANA CORSINA GONZÁLEZ FRAGA

CORRECCIÓN LINGÜÍSTICA
María Xosé Villar Corral

DESEÑO, MAQUETACIÓN e ILUSTRACIÓNS
Cocinanegra

COLABORACIÓNS:
O Ateneo Ferrolán respecta a liberdade de expresión e opinión do contido dos artigos, sendo a responsabilidade dos mesmos de cada un dos seus autores. A tod@s eles, grazas!

O Ateneo Ferrolán queimará "os restos" na Lumeirada da Revolta

O Ateneo Ferrolán apoia a  Lumeirada d'A Revolta 2010 en Caranza onde tamén queimará as malas meigas [sobrantes do vello edificio] desta entidade con motivo das, por fin, obras de rehabilitación da nosa sede.

O Colectivo Sociocultural A Revolta de Trasancos, organiza, como é habitual desde hai xa 13 anos unha lumeirada para celebrar o solstício de verán. O lume vai ser o grande protagonista nesta noite meiga e de divertimento, onde celebraremos a chegada do verán, na noite mais curta do ano. Outro dos protagonistas vai ser, nesta ocasión, o Povo Saaraui, pois a recadación que se consiga na festa vai ir íntegra para o programa "Vacacións en Paz", programa no que participan algúns integrantes d'A Revolta.

O Solstício de Verán 2010 celebraremo-lo prendendo lume a unha grande fogueira, mais non faltará a festa con sardiñas, chourizos, pan, viño, cervexa, danzas, música, ...

Como non podia ser doutro xeito, a Lumeirada d'A Revolta 2010, vai ter lugar a Cuarta-Feira [Mércores], 23 de Xuño, na ribeira de Caranza, nas imediacións da Rua Cartagena, no antigo campo de terra batida, desde as 6 da tarde ata a madrugada do día seguinte.

• Nove veces hai que saltar a fogueira recitando os benefícios que queres ou os males que queres espantar, para que cumpra o lume os seus poderes na noite meiga.
  
• Mais tamén hai quen pon o cacho da noite das lumeiradas, ervas medicinais e aromáticas con auga, deixadas nunha tina ao rocio da noite, para o aseo purificador da maña.

Como chegar?

Ver Lumeirada da Revolta nun mapa máis grande

Comunicado da Xunta Directiva do Ateneo Ferrolán sobre o Constantino Bellón

A Xunta Directiva do Ateneo Ferrolán expón aos seus socios e socias e á cidadanía en xeral:

Este ano 2010 non podemos realizar o noso Concurso Internacional de Gaita Galega "Constantino Bellón" por mor:

1. Dos recortes orzamentarios.
2. O abandono dalgúns apoios institucionais.
3. O escaso marxe de tempo dende o remate da 19 edición en marzo 2010.
4. A tardanza en recibir resposta das entidades ás que solicitamos axuda.

Todos estes condicionantes imposibilitaronos para desenvolver en tempo e forma a convocatoria para este 2010. 

Recoñecemos o apoio do Concello de Ferrol que foi determinante para poder realizar a pasada edición aínda con atrancos e retrasos, e que tamén apoiará a edición do CD da 19 edición que sairá en breve. 

Traballaremos para levar a cabo a próxima 20 edición do "Constantino Bellón" nas datas de sempre no ano 2011.

A Xunta Directiva

Obras de rehabilitación na sede do Ateneo Ferrolán

Comunicado da Xunta Directiva do Ateneo Ferrolán

Con motivo do inminente inicio das obras de rehabilitación da sede do Ateneo Ferrolán (Edificio 202 e 204 da Rúa Magdalena) iniciamos o traslado temporal dos nosos fondos, que estarán depositados en almacenamento da Empresa Mudanzas Félix polo tempo de execución de dita rehabilitación de quince meses. 

Así mesmo, transmitimos ás socias e socios e á cidadanía en xeral que manteremos a atención ó público e a programación prevista, revista trimestral, administración... e calquera outra actividade cultural que desenvolveremos no propio Ateneo Ferrolán ou nun espazo alternativo. 

A Xunta Directiva

Proxección do documetal "Entre Linguas"

O venres 11 de xuño ás 20 horas no Auditorio do Ateneo Ferrolán, proxectarase o documental "Entre Línguas"

Este documental, ten directores e equipo integramente galegos e é un estudio filolóxico que mostra como en distintas zonas fronteirizas, nas que o portugués conflúe co español, estes entrelázanse e dan como resultado dialectos que son utilizados día a día pola poboación local e que son claramente similares ao galego que utilizamos actualmente en Galicia.

Sinopse
O galego de que nada sabíamos

O caso do 'galego de Cáceres' tornou-se conhecido na Galiza há quase duas décadas. Porém, ao longo da fronteira com Portugal, desde a província de Samora até a de Badajoz, existem outros quatro territórios que, por diferentes vicissitudes históricas, possuem actualmente soberania espanhola e conservam uns dialectos muito semelhantes ao galego.

Afinal, o que é o galego? Será que a língua portuguesa, em contacto com o castelhano sobreposto através dos séculos, pode dar origem a outros galegos? No transcurso deste documentário, os vizinhos e vizinhas destas quase sempre pequenas vilas, contam-nos como vivem a sua mais forte peculariedade e conversam sobre os motivos para continuarem a falar como ainda falam e cantam, ou todo o contrário.

Ficha Técnica
Produtora: Colectivo Glu-Glu.
Contacto: Eduardo Sanches Maragoto 696 026 002 (esmaragoto@hotmail.com).


Guión: Vanessa Vila Verde Lamas, João José Varela Aveledo, Eduardo Sanches Maragoto.
Producción: Vanessa Vila Verde Lamas, João José Varela Aveledo, Eduardo Sanches Maragoto.
Montaxe: Ramiro Ledo Cordeiro.
Dirección: Vanessa Vila Verde Lamas, João José Varela Aveledo, Eduardo Sanches Maragoto.
Imaxe: Vanessa Vila Verde Lamas, João José Varela Aveledo, Eduardo Sanches Maragoto.
Son: Vanessa Vila Verde Lamas, João José Varela Aveledo, Eduardo Sanches Maragoto.
Música: “De la vida de les piedres” extraído de Diariu 2 de Nacho Vegas e Ramón Lluís Bande.
Desing: Manuel Pintor Vigo.
Postproducción: Ramiro Ledo Cordeiro.

Fallo do xurado para o XX certame fotográfico sobre medio-ambiente do Ateneo Ferrolán

O Xurado cualificador do XX CERTAME FOTOGRAFÍA SOBRE MEDIO-AMBIENTE 2010, organizado polo Ateneo Ferrolán, integrado por RODRIGO RAMOS ARDA (Fotógrafo), CÉSAR TOIMIL (Fotógrafo) e ELOY TABOADA (Fotógrafo) e actuando como secretaria sen voto, CRISTINA MEIZOSO ALONSO, reunido o día 24 de maio de 2010, toma os seguintes acordos:

Unha vez examinadas a totalidade de fotografías presentadas a concurso, de acordo coas Bases e por unanimidade DECIDE:

1. Descualificar un total de 0 dos traballos presentados, por non axustarse ás Bases
2. Seleccionar 50 das fotografías presentadas a Concurso, para incluír na exposición itinerante, tal e como se indica nas Bases, e publicalas nun Catálogo editado pola Concellería de Medio Ambiente do Concello de Ferrol.
3. Outorgar os seguintes Premios :

• 3º PREMIO: “Lume” de JORGE MEIS (Ferrol)
• 2º PREMIO: “Pesca ecológica III” de JOSE LUIS GARCIA GARCIA (Málaga)
• 1º PREMIO: “Contaminación 0,0”  de ANTONIO LÓPEZ FERNÁNDEZ (As Pontes–A Coruña)

Así mesmo o Xurado decide conceder 5 MENCIÓNS ESPECIAIS querendo destacar o alto nivel acadado nesta edición:

• “Lumínica” de RAMÓN VAAMONDE VILAS (Santiago-A Coruña)
• “Naturaleza salvaje a la luz de las estrellas” de José Francisco Rodríguez Nieto (Narón- A Coruña)
• “Supervivencia” de JOSE MEIS MEAÑO (Abegondo – A Coruña)
• “El ojo que te mira no es ojo porque lo miras es ojo porque te ve” de MARIO LLORCA LOUREIRO (Ferrol)
• “A TDT chegou ás leiras” de ELVIRA SANJURJO FERNANDEZ (As Pontes-A Coruña)

Para que así conste a tódolos efectos oportunos, os abaixo asinantes

• Rodrigo Ramos Ardá
• César Toimil
• Eloy Taboada
• Cristina Meizoso Alonso (secretaria sen voto)

VIII Sessiom Vermú no Ateneo Ferrolán

O Sábado 5 de Xuño, celébrase a VIII Sessiom Vermú no Ateneo Ferrolán, a partir das 12 do mediodía, con a retransmisión dun programa especial ao vivo desde o propio Ateneo para despedir a tempada filispiniana 2009-2010.

Pinchos e música para tod@s e a colaboración musical de El hombre Flipante.

Organizan: Colectivo Opaii [RFM] e Ateneo Ferrolán

Xornadas do Medio Acuático

Día 31/05/2010:

“MARISQUEO E PESCA, A CONTAMINACIÓN MARIÑA”

• CARLOS BREZMES COMESAÑA (Biólogo de zona de Ferrol da Consellaría do Mar)
• SANTIAGO TÁBOAS VALLEJO (Biólogo - SGHN)

Día 1/06/2010:

“BIODIVERSIDADE E POTENCIALIDADE MARISQUEIRA DA RÍA DE FERROL”

• VICTORIANO URGORRI CARRASCO(Catedrático de Zooloxía Mariña e Director da Estación de Bioloxía María de A graña)
• JOÁM LUÍS FERREIRO CARAMÊS (Biólogo da Confraría de Barallobre e Delegado da SGHN de Ferrol)

Día 2/06/2010:

“A CONSERVACIÓN DOS RÍOS: AMEAZAS Á SUA BIODIVERSIDADE”

• FERNANDO COBO GRADÍN (Director da Estación de Hidroloxía da USC “Encoro do Con” e Presidente da Asociación Galega de Investigadores da auga)

Día 3/06/2010:

“PRAIAS, SISTEMAS DUNARES E LAGOAS COSTEIRAS”

• XABIER PRIETO ESPIÑEIRA (Naturalista da SGHN)
• XAN RODRIGUEZ SILVAR (Biólogo – SGHN e Director do IES “Sofía Casanova” )

Día 4/06/2010:

“BIOLOXÍA EVOLUTIVA DOS CETÁCEOS, RECUPERACIÓN DE LOBOS MARIÑOS E TARTARUGAS”

• JUAN IGNACIO DIAZ DA SILVA (Coordinador de Mamíferos Mariños da SGHN e Responsable da U.M. do Norte da CEMMA)
• ISMAEL MIJÁN VILASÁNCHEZ (SGHN)

Día 5/06/2010:

ROTEIRO POLAS FRAGAS DO EUME (Información na SGHN)

Lugar:
ATENEO FERROLÁN
Organiza:
CONCELLO DE FERROL (Concellería de Medio Ambiente)
SOCIEDADE GALEGA DE HISTORIA NATURAL SGHN)

XX Certame fotográfico “Medio Ambiente” 2010

Lectura Fallo do Xurado e Inauguración da Exposición coas fotografías seleccionadas o sábado día 5 de xuño ás 12 da mañá no Ateneo Ferrolán.

O Xurado deste ano 2010 estivo composto por:

• Rodrigo Ramos Ardá
• Cesar Toimil
• Eloy Taboada

Listado das 50 Fotos seleccionadas 2010, coas que se editará un catálogo elaborado pola Concellería de Medio Ambiente do Concello de Ferrol.

ALBERTO PORRES VIÑES - TARRAGONA

• PASEO POR LAS DUNAS
• PLAYA DE PANTÍN
• MATERNIDAD

ANDRES CARRASCO  RAGEL – ALGECIRAS (CÁDIZ)

• SEN TÍTULO
• SEN TÍTULO

ANTÍA RODRÍGUEZ  CALDEIRO – NARÓN (A CORUÑA)

• POR UNHA SOA MIRADA

ANTONIO J. FERNÁNDEZ  MARÍN – VALDOVIÑO (A CORUÑA)

• ABANDONADO EN EL MAR
• PLAYA EN INVIERNO
• LA MANO DEL HOMBRE

ANTONIO LÓPEZ FERNÁNDEZ – AS PONTES (A CORUÑA)

• CONTAMINACIÓN 0,0
• BIODIVERSIDADE

ELVIRA SANJURJO FERNÁNDEZ – AS PONTES (A CORUÑA)

• A TDT CHEGOU AS LEIRAS

F. JAVIER SÓÑARA PITA - FERROL

• OJOS DE FUEGO
• NATURALEZA EN ESTADO PURO
• LIENZO DE LA NATURALEZA

FERNANDO PÉREZ  IGLESIAS – VIGO (PONTEVEDRA)

• BAROÑA
• LUCENZA

FERNANDO ROMÁN AREAN – AMES (A CORUÑA)

• FOLGANDO NA BELEZA

JAVIER ARCENILLAS – ALCOBENDAS (MADRID)

• CANGA

JORDI REIG PURGIMON – SOLSONA (LLEIDA)

• CAPVESPRE

JORGE MEIS - FERROL

• LUME
• MAR

JOSE CADAVEIRA – A CORUÑA

• UN TRISTE FINAL
• CAMPO POLIVALENTE

JOSE FRANCISCO NIETO – NARÓN (A CORUÑA)

• NATURALEZA SALVAJE A LA LUZ DE LAS ESTRELLAS
• PASTOREO SOSTENIBLE

JOSE LUIS GARCÍA GARCÍA - MÁLAGA

• PESCA ECOLÓGICA 2
• PESCA ECOLÓGICA 3

JOSE LUIS LÓPEZ FERNÁNDEZ – AS PONTES (A CORUÑA)

• TELARAÑA

JOSE MANUEL MAIQUEZ MIJARES – LA LINE (CÁDIZ)

• RESPLANDOR

JOSE MANUEL RODRÍGUEZ CARNOTA – CABANAS (A CORUÑA)

• ATE O DERRADEIRO ALENTO

JOSE MEIS MEAÑO – ABEGONDO (A CORUÑA)

• SUPERVIVENCIA
• LUCES Y SOMBRAS

JOSE RAMÓN MORENO FERNÁNDEZ - ZARAGOZA

• INFERNOS 2

Mª JESUS VILLAMAR RIOBÓ – NARÓN (A CORUÑA)

• LA TORMENTA QUE VIENE

MARGARITA CUMBRAO CANABAL - FERROL

• EVOLUCIÓN

MARIO LLORCA LOUREIRO - FERROL

• EL OJO QUE TE MIRA NO ES OJO
• JUAN SALVADOR GAVIOTA

MARTA BARROS CARNERO - FERROL

• NUBULOSA POLUCIÓN

PERE FONT RUIZ – OLOT (GIRONA)

• MEDES
• CENIZA

RAMÓN VAAMONDE VILAS – SANTIAGO DE COMPOSTELA (A CORUÑA)

• DAVID VS GOLIAT
• LUMÍNICA

RUBÉN PÉREZ NOVO – NARÓN (A CORUÑA)

• VIDAS PARALELAS
• PASEO OTOÑAL

SANDRA GARCÍA REY – A CORUÑA

• LAGHARTO, LAGHARTO

VÍCTOR RIVERA JOVE - FERROL

• CUNCHA II

XAN XE CORRAL PAZ – FENE (A CORUÑA)

• A VIDA NO INVERNO
• BROTES DA VIDA

YAIZA LÓPEZ SANJURJO – AS PONTES (A CORUÑA)

• XANTAR